هر ایرانی چقدر گوشت در سال مصرف می‌کند؟
سهم کمرنگ گوشت در سبد خرید خانوار

اقتصادی - تاریخ: ۲۰-۰۴-۱۳۹۸, ۰۰:۰۱
آفتاب یزد -گروه اقتصادی: آمار مصرف گوشت ایرانیان به خصوص در یکسال گذشته هم‌زمان با افزایش قیمت تمام کالا‌های اساسی پایین آمده و به کمتر از ۱۲ کیلوگرم در سال رسیده است.
طبق آمار فائو، ایران از لحاظ مصرف گوشت بین ۱۹۶ کشور جهان در رتبه ۹۸ قرار دارد.سرانه مصرف گوشت قرمز برای هر ایرانی در طول یک سال بین ۱۰ تا ۱۲ کیلوگرم است، اما سازمان جهانی خواربار و کشاورزی (فائو) سرانه مصرف گوشت قرمز و سفید در جهان را ۴۱ کیلوگرم اعلام کرده است.
وزارت جهاد کشاورزی سرانه مصرف روزانه پروتئین حیوانی برای هر ایرانی با احتساب محصولات شیلاتی و گوشت وارداتی را ۳۶ گرم و بدون در نظر گرفتن محصولات شیلاتی را ۲۹.۵گرم اعلام کرده است.

> 5درصد سهم هزینه گوشت از متوسط هزینه
سالانه خانوارها
سال 1386 سهم هزینه گوشت از متوسط هزینه سالانه خانوارها حدود 6 درصد بوده است. این سهم در سال 1388 به اوج خود رسیده و سهم هزینه گوشت از متوسط هزینه سالانه خانوارها به 6.8 درصد افزایش یافته بود.
از این سال به بعد، روند نزولی سهم هزینه گوشت از متوسط هزینه سالانه خانوارها آغاز شده و در سال 1395، این سهم به 5.3 درصد رسیده است؛ یعنی در یک دهه اخیر، این سهم حدود 0.7 درصد کاهش یافته است.
شاید این موضوع که کاهش بُعد خانوار در این زمینه تاثیرگذار بوده است، درست باشد؛ اما آنچه از میزان مصرف انواع گوشت در ده سال اخیر نمایان است، این که میزان مصرف در همه انواع گوشت‌ها کاهش چشمگیری داشته و این احتمالاً بیشتر به دلیل رشد قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید مردم بوده تا اینکه به کاهش بُعد خانوار مربوط شود.
میزان مصرف انواع گوشت توسط یک خانوار شهری طی یک دهه اخیر بیانگر آن است در حالی که در سال 1386 یک خانوار حدود 57 کیلوگرم گوشت دام در یک سال مصرف می‌کرده، این میزان در سال 1395 به 41 کیلوگرم کاهش یافته است. میزان مصرف گوشت پرندگان نیز به مانند گوشت انواع دام کاهش یافته و از 96 کیلوگرم در سال 1386 به 86 کیلوگرم در سال 1395 رسیده است. فرآورده‌های گوشت دام و پرندگان هم در یک دهه اخیر 4 کیلوگرم کاهش داشته است. یک خانوار در سال 1386 در حالی که 20کیلوگرم گوشت انواع ماهی مصرف می‌کرده، این میزان با کاهشی 9 کیلوگرمی طی یک دهه به 11 کیلوگرم در سال 1395 رسیده است.

> قدرت خرید کارگران نصف شد
بر این اساس افزایش افسارگسیخته قیمت‌ها موجب شده است قدرت خرید گوشت قرمز توسط کارگران در سال جاری نسبت به سال ۱۳۸۶ تقریبا نصف شود.
در سال ۱۳۸۶ حداقل حقوق کارگران در ماه ۱۸۳هزار تومان بود در حالی که هر کیلوگرم گوشت قرمز در آن سال به طور متوسط ۶۴۶۵تومان فروخته می‌شد. بنابراین در سال ۱۳۸۶ هر کارگری که حداقل دستمزد را دریافت می‌کرد، با حقوق ماهانه خود می‌توانست ۲۸ کیلو و ۳۰۰گرم گوشت قرمز خریداری کند.
اما در سال جاری قدرت خرید گوشت قرمز توسط کارگران به حداقل خود رسیده است، چراکه حداقل حقوق کارگران یک میلیون و ۵۱۶هزار تومان است، درحالی که قیمت هر کیلوگرم گوشت قرمز به طور متوسط ۹۹۰۰۰ تومان بوده است. بدین ترتیب هر کارگر که حداقل حقوق را دریافت می‌کند، در سال جاری با حقوق یک ماه خود فقط می‌تواند ۱۵ کیلو و ۳۰۰ گرم گوشت خریداری کند.
متاسفانه آماری که نشان دهد میزان کاهش مصرف گوشت در دهک‌های مختلف جامعه چگونه بوده است وجود ندارد؛ اما قطعاً این کاهش مصرف گوشت و همچنین هزینه انواع گوشت از متوسط هزینه سالانه خانوار در دهک‌های پایین جامعه و قشرهای ضعیف بسیار بیشتر از دهک‌های بالایی جامعه و قشرهای ثروتمند بوده است.
درست است که زیاده روی در مصرف گوشت موجب بیماری می‌شود، اما کم خوردن و نخوردن آن هم سلامت شما را به خطر می‌اندازد. یکی از اصلی ترین عوارض مصرف کم گوشت، کم خونی ناشی از فقر آهن مخصوصا در کودکان است. همچنین با نخوردن گوشت میزان روی بدن شما کم می‌شود. روی وظیفه تقویت سیستم ایمنی بدن را دارد.

> کودکان بیشتر نیازمند مصرف گوشت هستند
مصرف گوشت حاوی پروتئین حیوانی و اسیدهای آمینه ضروری برای رشد افراد به خصوص کودکان است، بنابراین مصرف این گروه از مواد غذایی در کودکان در سنین رشد (پیش دبستانی) بسیار مهم است. همین آمینواسیدها در رشد افراد هم تاثیر گذار است.
طبق اطلاعات بدست آمده در سنین پیش دبستانی، کم‌خونی و فقر آهن شایع است. متاسفانه کم ‌خونی ناشی از فقر آهن تمرکز را پایین آورده و موجب پرخاشگری و خستگی در کودکان می‌شود. از علایم کم خونی در افراد می‌توان به پف زیر چشم اشاره کرد.
یکی دیگر از عوارض مصرف کم گوشت آن است که عضلات‌تان به زمان بیشتری برای بازیابی نیاز دارد. پروتئین‌ها برای ساختار عضلات، حفظ آن‌ها و ترمیم‌شان بعد از فعالیت ورزشی هستند. پروتئین‌های گیاهی و حیوانی هر دو قابل‌استفاده هستند، اما در مورد پروتئین گیاهی زمان بیشتری برای انجام کار مورد نیاز است.
بنابراین یکی از مهمترین عوارض مصرف کم گوشت چه در بزرگسال و چه در کودکان، کم‌خونی و فقرآهن است که باعث عصبانیت و بی‌حوصلگی آنها می‌شود.
> گوشت مهم ترین منبع پروتئینی
برای رشد و ترمیم سلولهای بدنی
دکتر خدیجه رحمانی متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی در گفت‌‌و‌گو با آفتاب یزد در این زمینه گفت: یکی از گروه‌های اصلی غذایی گروه گوشت است. گروه گوشت یکی از مهم ترین منابع پروتئینی برای رشد و ترمیم سلولهای بدنی است.
وی افزود: وقتی صحبت از گروه گوشت می‌شود منظور تمام منابع پروتئینی اعم از پروتئین‌های حیوانی و گیاهی است. درپروتئین‌های حیوانی کاملترین آن گوشت اعم از گوشت قرمز و گوشت سفید است.
وی تصریح کرد: از نظر تغذیه‌ای منابع پروتئینی برای افراد در حال رشد مانند کودکان و نوجوانان در سنین بلوغ یا مادران باردار وشیرده و سالمندان بسیار مفید است.از آنجایی که گوشت قرمز به خصوص در یکسال اخیر بسیار گران شده، ما توصیه می‌کنیم از گوشت سفید که شامل انواع گوشت پرندگان و ماهی ومرغ است، استفاده کنند.
وی خاطر نشان کرد: برای گروه‌های آسیب پذیر مذکور حتی تخم مرغ جایگزین خوبی به جای گوشت قرمز است، به خصوص در گروه کودکان باعث رشد و ترمیم سلولهای بدنشان می‌شود.
وی ادامه داد: تخم مرغ حتی از گوشت قرمز نیز با ارزشتر است و اگر ازنظر اقتصادی درسبد خانوار تهیه گوشت قرمز مشکل شده، تخم مرغ و گوشت سفید جایگزین مناسبی است تا گروه‌های آسیب‌پذیر از آن استفاده کنند.
وی افزود: برای گروه‌های آسیب پذیر، پروتئین حیوانی بسیار ضروری است و عدم تامینش باعث آسیب به رشد و ترمیم سلولها به خصوص کسانی که در سن رشد هستند، می‌شود. نمی‌توان در سن رشد پروتئین گیاهی مثل حبوبات را جایگزین پروتئین حیوانی کنیم.
وی ادامه داد:.اما برای سایر گروه‌های انسانی، پروتئین گیاهی هم می‌تواند جایگزین گوشت شود چرا که در سن رشد نیستند.