پیروز مجتهدزاده در گفت و گو با آفتاب یزد مطرح کرد:
احتمال تغییر رویکرد ترامپ در قبال ایران در دور دوم

سیاسی - تاریخ: ۲۴-۱۲-۱۳۹۷, ۱۰:۲۴
آفتاب یزد- هستی قاسمی: انتخابات 2020 آمریکا بسیار تعیین کننده است، انتخاباتی که با توجه به قدرت بازیگری ایالات متحده می تواند سرنوشت بسیاری از مسائل را در صحنه بین‌الملل و منطقه تغییر دهد. به همین دلیل نیز از هم اکنون درباره آینده انتخابات 2020 آمریکا، پیش‌بینی‌ها و تحلیل‌های بسیاری مطرح است. از این رو، با توجه به اینکه طی هفته‌های اخیر چند تن از چهره‌های حزب دموکرات از جمله الیزابت وارن، برنی سندرز و به تازگی جو بایدن معاون رئیس جمهور سابق این کشور باراک اوباما اعلام کاندیداتوری کردند اکنون این پرسش مطرح است که با توجه به ناکامی‌های ترامپ در حوزه سیاست خارجه از جمله مذاکره با کره‌شمالی و ایران تا چه اندازه احتمال برد حزب دموکرات وجود دارد؟ همچنین در صورت پیروزی این حزب، آمریکا
بعد از انتخابات 2020 چه رویکردی در قبال ایران
در پیش خواهد گرفت؟ چنانچه دونالد ترامپ یکبار دیگر در کارزار انتخاباتی آمریکا پیروز شود در دور دوم ریاست جمهوری اش چه استراتژی در قبال مسائل منطقه در پیش می‌گیرد؟ به هر روی، موارد مذکور ابهاماتی است که همواره مطرح است. بر این اساس، آفتاب یزد درباره مسائل مذکور با پیروز مجتهدزاده کارشناس برجسته بین الملل و استاد مسائل ژئوپولیتیک به گفت و گو پرداخته است که در ادامه آن را می خوانید.

روز سه‌شنبه نماینده حزب دموکرات آمریکا از نهایی شدن تصمیم جو بایدن برای کاندیدا شدن در انتخابات ریاست جمهوری 2020 خبر داد، آیا اساسا جو بایدن شانسی برای پیروزی در برابر دونالد ترامپ دارد؟
ریاست جمهوری در آمریکا مانند ایران است. زیرا رئیس جمهور در دو نوبت می تواند انتخاب شود و در دور دوم شانس عدم کسب رای او بسیار اندک است. در حقیقت تاریخ ایالات متحده نشان می دهد که در طول دهه‌های اخیر تنها یک رئیس جمهور بود که در دور دوم انتخاب نشد. به طور کل باید اذعان داشت که دونالد ترامپ
شخصیت عوام فریبی دارد. او به سهولت
می تواند با عوام‌فریبی یکبار دیگر آرای افکار عمومی
آمریکا را جلب و برای دور دوم بر صندلی ریاست جمهوری در کاخ سفید تکیه بزند. اما جو بایدن برای پیروزی در مقابل ترامپ باید وزنه سیاسی و کاریزمای باراک اوباما را داشته باشد تا بتواند در برابر دونالد شانس خود را بیازماید.

اما بخش‌هایی از جامعه آمریکا نسبت به رویکردهای ترامپ در سیاست خارجه انتقاد دارند، با این همه بازهم گمان می برید که پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آتی، امری محتمل است؟
این نارضایتی‌ها هنوز به همه بخش‌های جامعه آمریکا سرایت نکرده است. علاوه بر این، نخبگان و جامعه سیاسی و رسانه‌ای رای‌دهندگان اصلی در انتخابات محسوب نمی شوند. رای‌دهندگان اصلی عامه مردم آمریکا هستند که متاسفانه هنوز رئیس‌جمهور ایالات متحده را قبول دارند. بنابراین خواه و ناخواه شرایط موجود در آمریکا بیانگر پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات 2020 است. اما به هر روی، ممکن است تا انتخابات 2020 تحولاتی رخ دهد که دیگر شانسی برای پیروزی دونالد ترامپ نتوان قائل نبود.

در صورت پیروزی مجدد دونالد ترامپ، آیا می توان در سیاست خارجه آمریکا به ویژه در قبال ایران تحولات مثبتی متصور بود و یا برعکس همچنان شاهد رویکرد تند و تیز دونالد ترامپ در قبال تهران خواهیم بود؟
احتمال تغییر رویکرد از سوی ترامپ در دور دوم ریاست جمهوری‌اش در قبال ایران وجود دارد. زیرا روسای جمهور در دور دوم تا اندازه‌ای پختگی حاصل خواهد کرد و این مهم از ترامپ هم مستثنی نیست. به نظر می رسد که رئیس جمهور کنونی آمریکا در صورت پیروزی در دور دوم، جنگ افروزی را کنار بگذارد. زیرا در مواردی نظیر مذاکره با کره شمالی در‌هانوی پایتخت ویتنام ناامید شد. او در ایجاد حصار در مرزهای جنوبی آمریکا به طور قطع موفق نخواهد شد. به همین دلیل هم دور از ذهن نیست که سیاست‌هایش در دور دوم تعدیل پیدا کند. همانطور که رویکرد تندش در قبال ایران طی هفته‌های اخیر تا اندازه ای تعدیل یافت به ویژه پس از اعتراض‌های منطقی ایران در مجامع بین‌المللی این تغییر تا اندازه ای محسوس است. بنابراین می توان امیدوار بود که اگر ترامپ برای دومین بار در جایگاه ریاست جمهوری بنشیند رفتارش در قبال ایران حتی در رابطه با تحریم‌ها تغییر پیدا کند.

اگر این مهم را بپذیریم که امکان تغییر رویکرد ترامپ در قبال ایران در دور دوم ریاست جمهوری اش وجود دارد، در این صورت چه سیاست‌هایی در قبال منطقه
در پیش خواهد گرفت؟
اکنون شاهد ناکامی‌های ترامپ در سیاست خارجه هستیم. رئیس جمهور آمریکا حتی در شرایطی که طی ماه‌های اخیر بعد از خروج از برجام، رویکرد بسیار تندی در قبال ایران و سایر مسائل اتخاذ کرده بود با ناکامی روبرو نشده بود. اما از آن پس تاکنون با شکست‌های بسیاری به ویژه در رابطه با کره شمالی و کشاندن ایران
به پای میز مذاکره روبرو شد. رویکرد ترامپ
در فشار و افزایش تحریم ایران با اعتراضات بسیاری
روبرو گردید. وقتی هم اتحادیه اروپا که علنا برای شکستن تحریم‌ها اقدام کرد این بزرگ‌ترین ضربه برای دونالد ترامپ بود. همه این موارد تلنگری برای ترامپ و کابینه اش است تا متوجه شوند که هیچ چیز آن طور نیست که به محض اراده آمریکا عملی شود. بنابراین اگر ناکامی‌ها در سیاست خارجه آمریکا به همین منوال ادامه پیدا کند قطعا تغییر معقولی در انتخابات 2020 ایجاد خواهد شد. در واقع آینده انتخابات 2020 به تحولات پیش رو در آمریکا بستگی دارد.

به هر روی، با توجه به تحولات غیر قابل پیش بینی در آمریکا و سیاست خارجه این کشور در ماه‌های آتی باز هم نمی‌توان به صورت صد در صد از پیروزی ترامپ سخن گفت، چنانچه حزب دموکرات در انتخابات 2020 پیروز شود در این صورت شاهد
چه تغییراتی از سوی واشنگتن در قبال تهران خواهیم بود؟
ترامپ در دل عوام رخنه کرده است. باید دید که کمپین‌های انتخاباتی آمریکا چگونه شکل خواهد گرفت
و رقبا از دو حزب چه وعده‌هایی را مطرح
می کنند. گاه وعده‌هایشان جدی می‌شود اکنون آن وعده‌ها قابل پیش بینی نیست. اگر قرار است مانند دوران اوباما در کارزار انتخاباتی تصمیم و برنامه‌ها مطرح شود نخستین مسئله اساسی این است که هیچ یک از کاندیدای کنونی حزب دموکرات، کاریزمای اوباما و نفوذ سیاسی اش را ندارند. باید کمی به دوران مبارزات انتخاباتی آمریکا نزدیک‌تر شد و دید که کمپین چه ساختاری پیدا می کند. در نتیجه دولت بعدی آمریکا براساس وعده‌های انتخاباتی باید سیاست‌هایش را تنظیم کند.

به عنوان سوال آخر، یکی از مسائلی که ترامپ روی آن بسیار حساب باز کرده مذاکره با ایران است، به همین دلیل هم همچنان برای تحقق این هدفش تلاش می کند با توجه به رویکرد مشخص ایران در قبال مذاکره تصور می برید که این مهم قابل تحقق است؟
ترامپ نمی تواند خواسته اش را در قبال ایران محقق کند. زیرا 12 شرط آمریکا در برابر ایران هیچ گاه امکان تحقق ندارد. ترامپ برای مذاکره با ایران، شرط حیرت انگیزی گذاشت. او شرط مذاکره نه با روحانی بلکه مقامات عالی‌تر در ایران را مطرح کرده است. لاجرم ترامپ واقعا نمی‌داند که این مهم امکان پذیر نیست. به همین دلیل
هیچ آینده‌ای برای مذاکره آمریکا با ایران
نمی توان در نظر گرفت مگر اینکه ترامپ در قبال
تهران تغییر رویکرد دهد. همانطور که ایرانی‌ها نمی توانند برای حل مسائل ایران و آمریکا با رهبر حزب دموکرات مذاکره کنند ایالات متحده هم نمی‌تواند با مقامات عالی‌تر ایران مذاکره کند. مذاکره ترامپ با کره شمالی هم خواب و خیال است و از منظر تشریفات و پروتکل‌ها محل مذاکره و دیدار بسیار مهم است. معمولا دو کشور سعی می کنند با تعیین یک کشور همسایه به جهان بگویند من مهم‌تر هستم. اما ترامپ در هر دو دفعه دربرابر مذاکره با کره شمالی باخت.