سفیر کانادا به دلیل انتقاد از ریاض اخراج شد
بن سلمان؛ عروسک ترامپ

سیاسی - تاریخ: ۱۶-۰۵-۱۳۹۷, ۱۵:۰۱
ساداتیان در گفت و گو با آفتاب یزد مطرح کرد؛ عربستان در رفتارش با غرب تحت تاثیر ترامپ است
آفتاب یزد- گروه سیاسی: عربستان در دوره ترامپ به ویژه پس از ولیعهدی محمد بن سلمان تندروتر و افراطی‌تر از هر زمان دیگری شده است که رویکرد و عملکرد حاکمان سعودی در منطقه طی یک سال گذشته به خوبی این مهم را اثبات می‌کند. اما به نظر می‌رسد رفتار و سیاست‌های نامطلوب سعودی‌ها در دوره بن سلمان تنها مختص به همسایه‌ها علی‌الخصوص ایران در منطقه نمی‌شود بلکه حتی نوعی تغییر در سیاست و رفتار این کشور آنهم در قبال برخی از کشورهای غربی را می‌توان مشاهده کرد که این امر حکایت از پیچیدگی اوضاع داخلی و خارجی عربستان تحت تاثیر سیاست‌های افراطی ولیعهد جوان این کشور دارد. از این رو، روز گذشته عربستان در برابر یادداشت اعتراضی و خواسته اوتاوا مبنی بر آزادی فعالان مدنی در ریاض، سفیر کانادا را از کشورش اخراج کرد و روابط تجاری اش را با اوتاوا به حالت تعلیق درآورد که این مهم واکنش‌های بسیاری را از سوی غربی‌ها در پی داشت. بر این اساس، سید جلال ساداتیان تحلیلگر مسائل بین الملل و دیپلمات اسبق کشورمان در لندن درگفت و گو با آفتاب یزد درباره روابط عربستان با کشورهای اروپایی و آمریکایی در دوران محمد بن سلمان و همچنین اخراج سفیر کانادا از عربستان گفت: « عربستان در موضع‌گیری اخیر خود نسبت به اوتاوا به نحوی در صدد حمایت از آمریکا به دلیل اعتراض اوتاوا نسبت به افزایش تعرفه گمرکی کانادا بوده است. در غیر این صورت مسائل میان ریاض و اوتاوا در حدی نبود که عربستان دست به اخراج سفیرکانادا از این کشور بزند. ولیعهد عربستان در رفتارش با غرب تحت تاثیر سیاست‌های ترامپ است که اخراج سفیر کانادا از عربستان نیز نمونه بارز این تاثیرپذیری است.»

اخراج سفیر کانادا به دلیل خواسته اوتاوا
دولت سعودی در ماه‌های اخیر بسیاری از استادان دانشگاه، شاعران، روحانیون و تجار را به اتهام اقدام علیه امنیت ملی بازداشت و روانه زندان کرده که این وضعیت، موجی از نگرانی را در میان سازمان‌های حقوق بشری برانگیخته است. از این رو، کانادا ضمن ابراز نگرانی نسبت به موج بازداشت فعالان جامعه مدنی عربستان از جمله 'سمر بدوی' برنده ' جایزه بین‌المللی زن شجاع' سال 2012 آمریکا و 'نسیمه الساده' ، خواستار آزادی فوری فعالان حقوق بشر سعودی شده بود که به اخراج سفیر کانادا از عربستان انجامید. بر این اساس، روز گذشته ریاض موضع‌گیری اوتاوا در بازداشت فعالان حقوق بشری را دخالت آشکار در امور داخلی عربستان دانست و سفیر کانادا در ریاض را عنصر نامطلوب خواند و به وی 24 ساعت فرصت داد تا خاک این‌کشور را ترک کند. عربستان همچنین طی بیانیه ای با فرا خواندن سفیر خود از اوتاوا اعلام کرد که کلیه تعاملات تجاری و سرمایه گذاری جدید خود را با این‌کشور به حالت تعلیق درخواهد آورد. بر اساس این گزارش، عربستان در حالی مدعی دخالت سایر کشورها از جمله کانادا در مسائل خود شده است که ریاض خود در امور کشورهای منطقه از جمله ایران، بحرین، لبنان، یمن و ... دخالت می‌کند و تحرکات این کشور طی دو سال اخیر علیه برجام و ایران همراه با لابی صهیونیستی نمونه بارز دخالت‌های سعودی‌ها در امور سایر کشورهاست. علاوه بر این، حاکمان سعودی طی یک دهه گذشته با سیاست‌های نادرست و دخالت‌های بی حد و اندازه خود منجر به ایجاد بسیاری از بحران‌ها و نابه سامانی‌ها در منطقه شده اند که نمی‌توان به هیچ روی از آن غافل شد.

نگاهی به روابط عربستان با غرب
روابط عربستان با غرب همواره تحت تاثیر سیاست‌های آمریکا بوده است. اما در حالی عربستان روز گذشته دست به اخراج سفیر کانادا از ریاض زده است که محمد بن سلمان ولیعهد سعودی طی ماه‌های گذشته به برخی از کشورهای غربی سفر کرد و در دیدار خود با مقامات غرب علیه ایران به سخنرانی و اتخاذ موضع‌گیری‌هایی پرداخته بود؛ به طور کل تحرکات و دیدارهای ماه‌های گذشته بن سلمان و سایر مقامات سعودی با روسای برخی از کشورهای اروپایی و آمریکایی همچنین سفر برخی از مقامات آن کشورها به عربستان حکایت از روابط مطلوب عربستان با آنها دارد. اما از آنجا که این نخستین بار است که عربستان در برابر یک کشور غربی چنین برخوردی دارد و دست به اخراج سفیر اوتاوا از ریاض می‌زند این ابهام به وجود می‌آید که آیا عربستان با غرب دچار مشکل شده است و یا تحت تاثیر مسائل و بحران‌های داخلی خود دست به چنین رفتارهایی می‌زند؟!

تحمل کم عربستان در دوره بن سلمان
شرایط داخلی عربستان و بازداشت‌های
پی در پی فعالان سیاسی و مدنی نشان می‌دهد که اوضاع عربستان سعودی در دوره محمد بن سلمان بیش از هر زمان دیگری نابه سامان و بحرانی است؛ شرایطی که به طور قطع در روابط سیاست خارجه این کشور با سایرکشورها هم می‌تواند اثرگذار باشد. از این رو، روزگذشته روزنامه وال‌استریت ژورنال آمریکا نوشت که تنش ناگهانی دیپلماتیک در روابط ریاض با اوتاوا نشان می‌دهد که عربستان سعودی، کشوری که اجازه آزادی بیان را نمی‌دهد چگونه در مقابل انتقادها و آرای مخالف چشم‌پوشی و مدارای کمتری دارد و کم‌تحمل‌تر شده است و از مرحله ارائه یادداشت‌های اعتراض‌آمیز به دولت‌های خارجی درباره اظهارات مداخله‌جویانه به مرحله اخراج دپیلمات و سفیر رسیده است. این روزنامه در ادامه به مروری کوتاه بر رفتار دیپلماتیک عربستان در منطقه به ویژه با همپیمانانش پرداخت و نوشت: تعدادی از ناظران و دیپلمات‌های غربی از ولیعهد عربستان انتقاد کرده‌اند، زیرا او به دنبال ایجاد کشوری با کمترین ثبات است. وال‌استریت ژورنال به مواضع دیپلماتیک عربستان اشاره کرده که در سال گذشته به بهانه حمایت قطر از "تروریسم"، روابط دیپلماتیک و تجاری خود را با هم‌پیمان دیرینه خود قطع کرد و در پی آن با مداخله در امور لبنان و واداشتن سعد حریری به اعلام استعفای ناگهانی‌اش در زمان حضور وی در ریاض، نشان داد که یارای تحمل حضور افراد وابسته به حزب‌الله لبنان در سوریه و نقش آنها در دولت و اداره کشور را ندارد؛ موضوعی که دولت عربستان را در معرض انتقادات بسیاری قرار داد.

عربستان بدون دلار و حمایت آمریکا
بر این اساس، بدون تردید آنچه که طی سال‌های گذشته سبب گردید که عربستان به دنبال افزایش نفوذ منطقه‌ای و دخالت در امور همسایگان خود از جمله سوریه، یمن، بحرین، افغانستان و... باشد چیزی جز دلارهای نفتی و حمایت آمریکا از این کشور در خاورمیانه نیست تا آنجا که طی یک دهه گذشته تاکنون این کشور به وسیله دلارهای نفتی خود و با حمایت آمریکا با تزریق تروریست به برخی از کشورهای منطقه منجر به ایجاد بحران‌های بسیاری برای همسایگان خود شده است. از سویی عربستان حتی در سیاست و روابط خارجه خود نه تنها در منطقه بلکه حتی با غرب نیز تحت تاثیر شریک استراتژیکش آمریکاست. به ویژه پس از خروج واشنگتن از برجام که اروپا سیاست‌های دیگری در قبال آمریکا اتخاذ کرد به نظر می‌رسد که روابط سعودی‌ها با اروپا تحت تاثیر سیاست‌های متقابل دونالد ترامپ در قبال اروپا قرارگرفته است. به طور کل باید اذعان داشت آنچه که عربستان را امروز عربستان کرده است سیاست‌های حاکمان سعودی و قدرت داخلی این کشور نیست بلکه همان دلارهای نفتی و حمایت بی حد و اندازه آمریکا به ویژه در دوران ترامپ است و در نتیجه این کشور را به ویژه در دوره محمد بن سلمان به‌سمت رفتارهای بد با همسایگان و حتی غرب ازجمله کانادا سوق داده است.

انزوا به دلیل تصمیمات ترامپ
سید جلال ساداتیان تحلیلگر مسائل بین‌الملل و دیپلمات اسبق کشورمان در لندن درباره روابط عربستان با کشورهای اروپایی در دوران محمد بن سلمان و همچنین اخراج سفیر کانادا از عربستان به آفتاب یزد گفت: پس از نابودی داعش در سوریه و عراق، رژیم صهیونیستی احساس خطر می‌کند به‌همین دلیل با وجود ترامپ به عنوان حامی قوی و لابی اسرائیلی در آمریکا به دنبال دفع خطر تهدید منطقه ای عیله خود است. او افزود: آمریکا حاضر نیست وارد جنگ در منطقه و هزینه بیشتر برای رژیم صهیونیستی شود به همین دلیل این رژیم ناگزیر به سمت عربستان تمایل پیدا کرده است. این تحلیلگر مسائل بین الملل ادامه داد: از‌این‌رو و در چنین شرایط و فضایی، مقامات سعودی جاه طلبی بن سلمان ولیعهد عربستان را تحریک کردندکه در صورت همراهی سعودی‌ها با اسرائیل، عربستان می‌تواند به اقتدار منطقه ای دست یابد به همین دلیل عربستان با رژیم صهیونیستی و آمریکا وارد ائتلاف شد تا از این طریق بنا به ادعای عربستان و هم‌پیمان منقطه ای اش، ایران را مهار کرده و همچنین مناسبات منطقه ای شان را با سایر کشورها ترمیم دهند. ساداتیان اظهارکرد: ترامپ نیز طی یک سال گذشته همواره به دنبال خروج آمریکا از سازمان‌ها و پیمان‌های جهانی بوده است. این اقدامات ترامپ و خروج او از پیمان‌های بین المللی، فارغ از آمریکا حتی هم پیمانان منطقه ای اش به ویژه عربستان را نیز منزوی کرده است. از سویی اروپا هم طی ماه‌های گذشته به دلیل خروج آمریکا از برجام در برابر واشنگتن ایستادگی کرد که همه این موارد منجر به انزوای آمریکا و متحدان منطقه ای اش شده است. سفیر اسبق ایران در لندن اذعان کرد: علاوه بر این، آمریکا طی روزهای اخیر در اقدامی یکجانبه، تعرفه گمرکی واردات آلومینیوم و فولاد از اتحادیه اروپا، کانادا و مکزیک را به ترتیب ۱۰ و ۲۵ درصد اعلام کرد؛ افزایشی یکباره که صدای اعتراض متحدان فرا آتلانتیک آمریکایی‌ها را هم درآورد به همین دلیل جاستین ترودو نخست‌وزیر کانادا به تعرفه گمرکی آمریکا واکنش نشان داد و رفتار دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا را «توهین‌آمیز» خواند. ساداتیان در پایان گفت: از این رو ، به نظر می‌رسد که عربستان در موضع گیری اخیر خود نسبت به اوتاوا به نحوی در صدد حمایت از آمریکا بوده است. در غیر این صورت مسائل میان ریاض و اوتاوا در حدی نبود که او دست به اخراج سفیرکانادا از این کشور بزند. ولیعهد عربستان در رفتارش با غرب تحت تاثیر ترامپ است تا آنجا که برخی از کشورهای منطقه از جمله متحدان منطقه ای عربستان تحت تاثیر رفتار ولیعهد سعودی و ترامپ قرار گرفته اند؛ اخراج سفیر کانادا از عربستان نیز نمونه بارز این تاثیرپذیری از سوی سعودی‌هاست.