کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 12 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
شنبه, 14 تیر 1399   Saturday 4 July 2020
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

زمان انتشار: 27 تیر 1395

صفحه خبر: بین الملل

به عنوان ناظری که سال هاست تحولات سیاسی و اجتماعی ترکیه را دنبال می‌کند، کودتای واحدهایی از ارتش و نیروهای نظامی ترکیه علیه دولت این کشور را بسیار عجیب و پیچیده می بینم.این کودتا به‌قدری بی‌محاسبه و بدون حساب و کتاب به نظر می‌رسد که گویی از خلاء سر برآورده و نه بر مبنای واقعیات سیاسی، اجتماعی و نظامی داخلی ترکیه بلکه از " فضا " بر ترکیه نازل شده باشد؛ چرا که بدبین ترین ناظران نیز انجام چنین کودتایی به شیوه کلاسیک در ترکیه کنونی را محتمل نمی دانستند.هنوز فضای خبری متلاطمی از این واقعه در جریان است و هنوز شعله های آتش درگیری در برخی از مناطق شهرهای آنکارا و استانبول نخوابیده است، اما چگونه می توان باور کرد که کودتاگران واکنش احتمالی مردم و سازمان های سیاسی و رسانه ای ترکیه را پیش بینی نکرده باشند!به گمان نگارنده، تنها یک دلیل می تواند توجیه گر این اقدام کودتاگران باشد و آن فاکتور "اشتباه محاسبه" در نتیجه "حماقت محض" است. فرماندهان این کودتا که در بدنه ارتش بوده اند خود به خوبی بر تغییر ساختار ارتش در یک دهه گذشته واقف بوده اند و می دانسته اند ارتش کنونی ترکیه دیگر آن ارتشی نیست که با ساختار فرماندهی مسنجم قادر به انجام کودتا و سرنگونی حکومت ها باشد. ارتش ترکیه تا کنون سه بار دست به کودتا و تغییر حکومت زده است و یک بار نیز در دولت اسلامگرای نجم الدین اربکان با ایجاد فشار به روی اربکان (در 28 فوریه 1997) ، او را مجبور به کناره گیری از قدرت کرد ؛ که این کودتا به کودتای پست‌مدرن یا " کودتای سفید " مشهور شد.ارتش در کودتاهای پیشین موفق بود چون ساختار فرماندهی منسجمی داشت و از زمان تاسیس جمهوری ترکیه به عنوان نگاهبان ساختار لاییسیته نظام سیاسی ترکیه از تیغ جرح و تعدیل سیاسیون حاکم به دور بود.
اما اردوغان طی یک دهه گذشته به بهانه طرح اصلاحات اروپایی " کنترل دموکراتیک بر نیروهای مسلح " که از شروط و اصلاحات عضویت در اتحادیه اروپاست ، دندان سیاست نیروهای مسلح را کشیده است و از سال 2007 و همزمان با مطرح شدن طرح کودتای " ارگنه کون " به مهندسی ساختار فرماندهی ارتش ترکیه روی آورده و دهها ژنرال بلند پایه را به ظن دست داشتن در طرح های کودتای " ارگنه کون " و "بالیوز " به دادگاه کشانده و از منصب فرماندهی کنار زده است.پس از ماجرای افشای فساد مالی اعضای کابینه اردوغان در 17 دسامبر 2013 نیز اردوغان تصفیه کاملی در بدنه نیروهای مسلح به ویژه در ساختار فرماندهی پلیس انجام داد و نیروهای نزدیک به خود را به بهانه " مقابله با دست های توطئه گر دولت موازی " در کادر فرماندهی پلیس گمارد ؛ که نتیجه این اقدام او در همراهی نیروهای پلیس با مردم و مقابله آنها با نظامیان کودتاگر در جمعه شب نمایان شد.
از سوی دیگر جامعه ترکیه نیز به سان بسیاری از جوامع در حال گذار، در یک دهه گذشته تغییرات شگرفی را از سر گذرانده است و رشد آگاهی اقشار و توده ها و درجه مقاومت آنها در کنار فناوری های ارتباطی وسیع و پیچیده امکان انجام کودتا به شیوه کلاسیک را برای ارتش بسیار دشوار و در عمل غیر ممکن می سازد.از همین روست که فرماندهانی که کودتای اخیر را رهبری کرده اند، باید به خوبی می دانستند که اقدام آنها در خوش‌بینانه‌ترین حالت به یک " جنگ داخلی "و دودستگی نیروهای نظامی خواهد انجامید و شانس موفقیت صددرصد و تبعیت بدنه ارتش و نیروهای مسلح از آنها نزدیک به صفر خواهد بود و این تفاوت عمده ای است که در نتیجه اقدامات اردوغان در بدنه نیروهای مسلح ترکیه دریک دهه گذشته صورت گرفته است تا امکان موفقیت کودتای نیروهای مسلح را به حداقل خود کاهش دهد. جدای از برخی نظریه های "دایی جان ناپلئونی " که انجام این کودتا را یک " جنگ زرگری" از سوی رجب طیب اردوغان برای مانور قدرت و افزایش محبوبیت و فضای مانور سیاسی در ترکیه می دانند، اما تا اینجای کار نتیجه مستقیم و غیر مستقیم این کودتا (تا کنون نافرجام) در عمل به نفع اردوغان تمام شده است و احزاب و گروه های مخالف و منتقد او به خاطر این کودتا زیر چتر دولت منتخبی که او آن را نمایندگی می کند در آمده اند و با کودتاگران مرزبندی مشخص کرده اند.اردوغان امروز در نتیجه این کودتای بدون منطق و محاسبه ، روی شکاف‌های گسل های سیاسی بزرگ ترکیه با عنوان " قهرمان مبارزه و مقاومت در برابر کودتا " ایستاده است و" جایگاه " جدیدی را برای خود تعریف کرده است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام