کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 12 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
یکشنبه, 19 مرداد 1399   Sunday 9 August 2020
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

زمان انتشار: 21 تیر 1399

صفحه خبر: سرمقاله‌ها

این یادداشت، خلاف رسم مالوف، بی‌مقدمه و با شرح و متن آغاز می‌شود. از این نظر شاید متفاوت به نظر رسد. دیگر آنکه، عنوان انتخاب شده هم، التزامی است. حال آنکه عرف آن است که عنوان، گزاره خبری یا پرسشی باشد. این هردو، کد و نشانی از اهمیت موضوع برای مردم فهیم و مسئولان مردمی دارد.
به طور صریح باید اعلان و اذعان کرد که در مقطع کنونی، قرنطینه و قفل کردن “موقت” اکثر فعالیت‌های اقتصادی که به حضور اجتماعی نیاز دارند، تنها راه مبارزه با موج حاضر ابتلای به ویروس کووید-۱۹ است.
ویروس کووید-،۱۹ که شاید بتوان گفت،
ده‌ها جهش ژنتیک از آن، کووید-۲۰ را
رقم زده است، از طریق انتقال اجتماعی (community transmission) و از طریق
انتقال از خارج مرز با مسافران و محموله‌ها
‏(passengers and goods) ، به حیات مصیبت زای خود ادامه می‌دهد.
نگارنده پیش از این، چهار یادداشت با مضمون موضوعات مرتبط در این جریده به انتشار ‌رسانیده که آخرین آن، “ریشه کنی ریشه دوانده ناخوانده” عنوان داشت. توسعه و ساخت سیستم جامع یکپارچه برای ردگیری مکان و تماس مبتلایان و تست موارد مشکوک، پروسه قرنطینه ۵ هفته‌ای با بازگشایی محدود و فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی هماهنگ و صادقانه و حرفه ای، شالوده چارچوب ارائه شده را تشکیل می‌داد. بازخوردهای آن مقاله که در سه تم (theme) از افراد مختلف و اقشار مختلف دریافت شد، به این قرار است: الف) زیرساخت و فرهنگ این چارچوب فراهم نیست. ب) اراده آن نیست. پ) از نظر سیاسی مقدور نیست. ت) از نظراقتصادی مطلوب نیست!
به عزیزان تصمیم گیرنده باید بگوییم که مبارزه با ویروس، جنگ با دشمن خارجی نیست که با فرسایشی کردن آن، برای مذاکره، زمان خریداری شود. اصولا جنگ فرسایشی، همه را فرسوده می‌کند. کما اینکه کادر درمان فداکار، مردم دوست و شریف مان، هم اکنون خسته و فرسوده شده اند. برای چنین مبارزه هایی،
اتفاقا، آیه ۶۰ سوره انفال معیار است: وَ اَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّهٍ (با تمام توان و استطاعات اقدام کنید). یا آنگونه که مولا علی (ع) به مالک اشتر می‌گوید: “مَن نامَ لَم یُنَم عَنه”. به تعبیری، اگر ما خواب و بی‌توجه باشیم، “کرونا”، خوابش نمی‌برد. بنابراین، شعار “کرونا را شکست خواهیم داد”، هرچند ایجاد‌انگیزه مبارزه و وحدت هم میهنان را هدف گرفته باشد، بدون برنامه ریزی مدون و همکاری صادقانه و همدلانه، موثر نخواهد بود.
بگذارید یک بار دیگر صریح گفته شود که
هم اکنون، همه افراد (چه مردم و چه مسئولان)
باید مبارزه اصلی را با “نفس خود” داشته باشند. “دلخواه” خود را به کناری‌گذارند و به هیچ روی رخوت و خستگی را به خود راه ندهند. مشخصا، مدت کوتاهی، خانواده‌ها باید در “حباب‌های فرضی” به سر برند و حتی به
بستگان نزدیک نیز سر نزنند، چه رسد به فست فود
و رستوران. تا مدتی، “صله رحم” باید به
شکل و فرم “عیادت از بیمار” تبدیل شود. رفت و آمد حداقلی و کوتاه و بدون پذیرایی. همانطور که دولت و مردم نیوزلند، این روش موفق را عملی ساختند. وزیر بهداشت نیوزلند، چهارم‌آوریل سال جاری، توسط نخست وزیر
آن کشور تنبیه شد که چرا در تعطیلات آخر هفته در سطح چهار قرنطینه کشوری، با دوچرخه، چند کیلومتر از خانه فاصله گرفته است. وقتی صحبت از الگوبرداری از کشورهای متمدن است، منظور بعضی گناهها و بی‌تقوایی‌ها نیست. منظور فرآیندها و رفتارهایی است که حرفه ای، اخلاقی و عقلی است. مگر دین جز ایمان و اخلاق و شریعت و طریقت است؟
در یک کلام، این حباب‌ها نباید بزرگ شوند یا که به هم خورند که بترکند. هر فرد اگر مبتلا یا ناقل باشد، در همان حباب خود معلوم می‌شود و درمان می‌شود و تمام. دیگران گرفتار نمی‌شوند، یا کمتر آلوده می‌شوند. انتقال اجتماعی بسیار محدود می‌شود. انتقال اجتماعی در کشور ما، رتبه نخست گسترش ویروس است.
ما کشوری نیستیم که قطب گردشگری باشیم یا تجارت جهانی با حضور صدها ملیت در شهرهای ما رونق یابد. ما کشوری نیستیم که مسافران بسیاری، غیر از زائران همسایه، داشته باشیم ( که برای آنها نیز، می‌توان همین راهکار پیشنهاد شده را با همسایگان مطرح نمود.)
اقتصاد ما آنگونه نیست که نگران باشیم که صدها پرواز هر روز از آنسوی مرزها بیماران و مبتلایان را به کشورمان بیاورند. هرچند مطابق چارچوب پیشنهادی، تا اوضاع به این منوال است، هر مسافر ورودی، صرفنظر از مقصد و مقصود آن باید دو هفته، در هتل‌ها و سرپناه‌های (به سرعت ساخته شده) تمیز و پاکیزه و ضدعفونی شده، قرنطینه شود و روز سوم و دوازدهم تست دهد.
در یادداشت‌ها، باید ادبیات فاخر در دستور کار باشد. ولی گاهی یک جراح هم، فریاد می‌کشد. این ذات مسئولیت است: ویروس کرونا، یخچال “پهلو به پهلو” و کولر گازی نیست که برخی مرزنشینان (بازمانده از طرح‌های توسعه و مظلوم واقع شده در طرح‌های اقتصادی) یا شهروندان، برای سود یا برخورداری از آن، ورود غیرقانونی‌اش را دامن بزنند یا پذیرا باشند. ویروس کرونا، مواد افیونی هم نیست که باندها، آن را ترانزیت کنند یا در طرح گسترده آلوده‌سازی هموطنان، آن را، از آن سوی مرزها به اقصای
نقاط کشورمان برسانند. پس چرا وضع اینچنین “اسف بار” است؟ پاسخ البته، چند وجهی و مفصل است و در این مقال و نوشتار نمی‌گنجد. این یادداشت، دغدغه اقتصادی دولتمردان را هدف گرفته است که نگران قفل شدن فعالیت‌ها هستند. متاسفانه، گویا تصمیم گیران نمی‌دانند که صدها برابر هزینه این تصمیم‌سازی نجات بخش (قرنطینه و پاکسازی شهرها و روستاها)، طی ماههای گذشته، و ماههای پیش رو به علت بیکار شدن بسیاری از مردم عزیز صبور و
نجیب و با گذشت و تعطیل شدن بسیار از مشاغل سالم و نیز بی‌انگیزگی و دلهره و عدم آرامش، بر کشور تحمیل شده است. هزینه‌هایی که بیشتر آنها، مادی یا قابل ترجمه به مادیات نیستند.
از دست رفتن عزیزان، یتیم شدن فرزندان این آب و خاک و بسیاری موارد دیگر.باری، دوستان اقتصاددان،هرم جمعیتی حال حاضر کشور نشان می‌دهد که هم اکنون، تعداد کودکان پیش از دبستان حدود ۸ میلیون نفر و افراد بالای ۶۵ سال، قریب بر ۴ میلیون نفر هستند. این افراد اصولا در شرایط بحرانی حاضر نباید از خانه خارج شوند، مگر به ضرورتی. قریب به ۲۲ میلیون نفر محصل و دانشجو و کادر آموزشی و اصناف مرتبط داریم که فعالیت اصلی درس دادن و خواندن و اداره آن (البته نه با کیفیت مطلوب) به طور آنلاین مقدور است. این افراد، در طول قرنطینه و محدودیت‌ها، فعالیت خود را انجام می‌دهند. هرچند تابستان است و بعد از امتحانات نیمسال دوم (غلط یا درست)، فعالیت آموزشی و پژوهشی زیادی نخواهیم داشت. بنابراین مجموع افراد یاد شده، ۳۴ میلیون نفر می‌باشند که
غیر از حوزه تربیتی و آموزشی، مشغولیت اصلی دیگری ندارند. عدم حضور آنها در شهرها و روستاها، در دوره قرنطینه، جامعه را صدمه
نخواهد زد و ضرر و زیانی برای خودشان نیز، نخواهد داشت.
۵۰ میلیون نفر دیگر، حد اقل ۲۰ میلیون نفر در حدود ۱۰ میلیون مغازه و
دکان (که ۸ برابر استانداردهای جهانی است) مشغول به امرار معاش هستند. هنگام قرنطینه، سوپرمارکت‌ها، میوه فروشی‌ها و نانوایی‌ها با حفظ و رعایت کامل پروتکل‌های بهداشتی، به صورت “سفارش و
تحویل” (order & pickup) یا “سفارش و ارسال”
‏(order & delivery) باید به فعالیت خود ادامه دهند. نیروهای نظامی‌و انتظامی، اداره‌کنندگان و سفیران پاکیزگی شهرها، مدیران و کارکنان
حوزه خدمات درمانی و فوریت‌ها نیز کامل با پروتکل‌ها آشنا هستند و می‌توانند در کمترین آسیب دیدگی دوران قرنطینه را سپری کنند.نهایتا از دید اقتصاد کلان، با پرداخت حدود ۱ میلیون تومان به ۱۰ میلیون نفر حقوق بگیر سرپرست خانوار دهک‌های یک تا سه، برای تامین نیازهای اساسی خانه نشینی ایام قرنطینه، ۱۰ هزارمیلیارد تومان هزینه بری دارد. ۱۰ هزار میلیارد تومان، با دلار ۲۲ هزار تومانی امروز، حدود ۵۰۰ میلیون دلار می‌شود. پیشنهاد آن است که به عنوان یک سرمایه‌گذاری بهداشتی و اجتماعی، یک ماه، ۵۰۰ میلیون دلار، درآمد حاصل از ۱۰ میلیون بشکه نفت را به مردم آن سه دهک پرداخت کنید که آنها بتوانند در کنار دهک‌های دیگر، در خانه بمانند و از هم فاصله بگیرند و بیماران و مبتلایان معلوم شوند و تحت درمان قرار گیرند.مسلم است که در حوزه اقتصادی و اجتماعی، تولیدی
و خدماتی، در قرنطینه، صدمه بسیاری متوجه اقتصاد کشور خواهد بود.
اما، چاره‌ای نیست. همواره باید ببینیم که چه می‌دهیم و چه می‌گیریم. معنی tradeoff این است. بعد از یک قرنطینه ۵ هفته‌ای و کار فرهنگی همه جانبه، با پروتکلی که در مقاله پیشین شالوده آن ذکر شده است، تعداد مبتلایان و مشکوک‌ها به حداقل می‌رسد. آنگاه با ریشه کنی ویروس و کنترل‌های آگاهانه و همت جمعی و سخت‌گیری سیستماتیک می‌توان سلامت جامعه را کنترل نمود. در این وضعیت، اقتصاد هم سریعا، سر و سامانی خواهد یافت.
اما این تمام ماجرا نیست. ما باید به اشکالات اذعان نماییم تا آنها روشن، کارشناسی، ریشه یابی و آسیب شناسی شوند.
نگارنده، به عنوان مدرسی که در مقطع دکترا و کارشناسی ارشد، “روش پژوهش” درس می‌دهد، سخت حیران مانده که چطور یک
مقام ارشد می‌گوید: “ ۱۸ میلیون نفر از هموطنان، به کرونا مبتلا شده اند”.
حال آنکه، آمار رسمی‌تست‌های مثبت اعلام شده یک هفتادم
این میزان، یعنی ۲۵۰ هزار نفر است. هیچ مقام مسئول دیگری هم تکذیب نمی‌کند! اصولا با چه متدولوژی، داده‌ها جمع شده‌اند و در کدام مدل “فیت” شده‌اند و بایاس (Bias) آنها چگونه گرفته شده است؟ تحقیق و پژوهش، تفریح و سرگرمی‌نیست. نتایج پژوهش‌های ملی است که به تصمیمات استراتژیک و اجرایی می‌انجامد و تبعات بلند مدت (مفید و مضر) برای جامعه خواهد داشت. بگذریم.مخاطبین گرامی‌اجازه دهند که بر “راه حل” متمرکز شویم تا بر “مشکل”. از همین امروز،. از اکنون تا چند ماه آینده، باید ده‌ها هزار (حداقل هزاران) ایستگاه تست کرونا در سطح کشور، برقرار شده باشد. در هر کدام هم، یک دستگاه متصل به ثبت احوال وجود داشته باشد (همان که در شعب اخذ رای می‌گذارند). در هر بار تست، با ضدعفونی انگشت و دستگاه، معلوم شود که چه کسی، مبتلاست. آنچه این اقدام‌ها می‌خواهد، نه زیرساخت فنی پیچیده است و نه نیاز به مذاکره سخت چند هزار ساعته با سران کشورهای صنعتی. با همین امکانات در اختیار هم، شدنی است. البته، انجام موفقیت آمیز این رهیافت، شاید، “جهاد اکبر” بخواهد. جهاد با نفس. جنگ و جهاد با منیت‌ها، خود شیفتگی و خود را از همه، برتر و از دانشمندان، بی‌نیاز دانستن که: “این بهترین روش است”، “ این بهترین تصمیم است”. آنگونه که در آیه ۵۳ سوره یوسف آمده، این پیامبر بزرگ می‌فرماید:” وَ ما اُبَرِّئُ نَفْسِی اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَهٌ بِالسُّوءِ اِلَّا ما رَحِمَ رَبِّی اِنَّ رَبِّی غَفُورٌ رَحِیمٌ” و من نفس خود را تبرئه نمى‌کنم، چرا که نفس آدمى بدون شک همواره به بدى امر مى‌کند، مگر آن که پروردگارم رحم کند که همانا پروردگار من آمرزنده‌ى مهربان است. با این رویکرد، لازم است که دیگر اقدامات و تصمیمات کلان و خرد هم اصلاح و اتخاذ شوند تا مردم امید و شادمانی یابند. کسانی که ده‌ها پست دارند، پست‌ها را تحویل نمایند. دخالت در حوزه‌های تخصصی توسط
افراد بی‌تخصص کم و حذف شود. نهایتا، “ریاکاران بی‌اعتقاد
مقید نما” بساط خویش را جمع شده ببینند. این همه خواهد شد،
چون وعده خدا، حق است. پایان سخن هم شعری از سایه عزیز:


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام