کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 12 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
شنبه, 05 مهر 1399   Saturday 26 September 2020
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

زمان انتشار: 15 تیر 1399

صفحه خبر: فرهنگی

آفتاب یزد – گروه فرهنگی: چندی پیش اسماعیل عفیفه از تهیه‌کنندگان سابقه‌دار تلویزیون که ساخت مجموعه‌هایی چون «پس از باران»، «میوه ممنوعه»، «پریا»، «آنام» و ... را در کارنامه کاری خود دارد، درباره وظیفه و رسالت تلویزیون برای ساخت برنامه های در اقلیم ها و مناظق دور از پایتخت اظهاراتی را بیان کرد. اظهاراتی که نشانگر این موضوع بود که در حوزه سریال سازی همه چیز نباید به لوکیشن های شهر تهران محدود شود و صدا وسیما نیاز به ساخت برنامه‌‌های متنوع در لوکیشن‌های مختلف در اقصی نقاط سرزمین پهناور ایران دارد. در این گزارش بنا داریم به واکاوی مهمترین
بخش های سخنان این فعال حوزه رسانه های تصویری بپردازیم.
= ساخت برنامه‌ها با عوامل بومی و خارج از جغرافیای تهران امری ضروری است و تلویزیون و عوامل آن باید در قبال این مسئله احساس وظیفه کنند و فرهنگ‌ها را
از این طریق نمایش بدهند.
چند پرسش را برای آغاز بررسی این بخش از اظهارات اسماعیل عفیفه مطرح می کنیم.
- سرزمین ایران از چند استان و شهر و روستا تشکیل شده است؟
- هر کدام از این مناطق چه تاریخ و روزگاری را گذرانده اند؟
- مردم این مناطق چگونه زندگی می کنند؟
- هر کدام از این مردم چه خاطراتی از روزهای زندگی خودشان دارند؟
- چه داستان ها و چه حکایت هایی در دل پیرمردان و پیرزنان این شهرها و روستاها وجود دارد؟
- مراکز صدا و سیمای استانها تا چه حد و اندازه ای در به تصویر کشیدن این ماجراها موفق عمل کرده اند؟
- مردم مناطق دیگر تا چه اندازه ای در جریان آداب و رسوم و سبک زندگی هموطنان خود در مناطق دیگر قرار دارند؟
متاسفانه نکته مهمی که وجود دارد و اهمیت ظاهری اش باعث شده که فعالان عرصه برنامه سازی در تلویزیون از توجه به جزئیات مسائل دیگر غافل شوند، این است که اکثریت قریب به اتفاق آنها فکر می کنند که فقط داستان ها، سوژه ها، موضوعات و مسائلی که در پایتخت ایران اتفاق می افتند در اولویت قرار دارند و هرچه غیر از اینها رخ می دهد از درجه اهمیت بسیار کمتری برخوردار است و خب پر واضح است وقتی موضوعی اهمیت زیادی ندارد، نباید به آن پرداخت. اما اگر بررسی کارشناسانه ای صورت گیرد، مشخص خواهد شد که پاسخ سوالاتی که در ابتدای این بخش مطرح کردیم از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، تا آن حد که حتی ممکن است مسائلی که در پایتخت رخ می دهد و برای برنامه سازان تلویزیونی جذابیت دارند را به حاشیه ببرد. این آمار را فقط بررسی کارشناسانه نشان نمی دهد، بلکه برخی از
سریال هایی که با در نظر گرفتن موضوعات غیر پایتختی ساخته شده اند،
نیز بیان می کنند. سریال هایی مانند «پایتخت»، «نون خ»،
«علی البدل»، «سر دلبران»، «کیمیا»، «وارش» و... که تجربه نمایش آنها
و میزان استقبالی که توسط مردم در زمان پخش این مجموعه ها شد، نشان می دهد که پتانسیل بسیار زیادی در مناطق مختلف دور افتاده از پایتخت وجود دارد که اگر به آنها توجه شود، بسیار موثر و مفید واقع خواهند شد. اما پرسش اساسی اینجاست که چرا برنامه سازان شبکه های مختلف تلویزیونی کمتر به این مسائل اهمیت می دهند و آنها را در دستور کار خود قرار می دهند؟ یکی از دلایلش می تواند مسائل مالی و تعلق نگرفتن بودجه های خوب به کارهای شهرستانی باشد. از دلایل دیگر این موضوع می توان به دوری راه، سختی کار کردن در شهرستانها، عدم تمایل بازیگران و کارگردانان و عوامل پشت صحنه به حضور در چنین پروژه هایی، طولانی بودن پروسه زمانی فیلمبرداری در این مناطق و ... اشاره کرد. اما خوشبختانه مدتی است که ساخت سریال های مختلف در دستور کار سازندگان سریال های تلویزیونی قرار گرفته است، به نحوی که دیگر مسائل و مشکلات مطرح شده نمی توانند عوامل را از حضور در لوکیشن های شهرستانی منصرف کنند. سریال هایی که بعضی هایشان هنوز در حال فیلمبرداری هستند و برخی دیگر نیز در حال گذراندن آخرین مراحل برای رفتن روی آنتن هستند.
= تنوع قومیتی موجب تنوع برنامه‌سازی می‌شود و به جذب مخاطب کمک زیادی می‌کند.
همانطور که اشاره کردیم مناطق مختلف دور از پایتخت که شامل شهرستان ها و روستاهای کوچک و بزرگ در استان های
متنوع کشورمان هستند، از پتاسیل های بالقوه بسیار زیادی برای ساخت سریال های تلویزیونی برخوردارند. پتانسیل هایی که در صورت بهره برداری از آنها اتفاقات بسیار خوبی برای سبک سریال سازی در صدا و سیما رخ خواهد داد. در ادامه به برخی از این اتفاقات اشاره می کنیم.
- معرفی رسوم و سنت های مردم مناطق مختلف کشورمان به مردم مناطق دیگر.
- پویاتر شدن و نزدیکتر شدن اجتماعی مردم مناطق مختلف به یکدیگر.
- بازتر شدن دست سازندگان سریال های مختلف در مورد
سوژه هایی که بکر و دست نخورده هستند.
- ایجاد فرصت های شغلی برای مردمی که در مناطق دورافتاده زندگی می کنند.
- رونق صنعت گردشگری و حتی توریسم که موجب بالا رفتن سطح درآمد مردم مناطق کم برخوردار از عدالت اجتماعی می شود.
- شناخته شدن پدیده ها و استعدادهای بازیگری فراوانی که در مناطق دورافتاده وجود دارند و استفاده ای از آنها
نمی شود.
اگر به سریال های خارجی که در طول این سالها توسط کارگردان مختلف ساخته شده نگاهی بیفکنیم، در می یابیم که تقریبا نیمی از آنها داستانهایی را در نقاط دورافتاده از پایتخت به تصویر می کشند. داستانهای که علاوه بر جنبه های بصری فوق العاده ای که برای مخاطب دارند، آنها را لایه های مختلف روستانشینی مطلع کرده و چه بسا که باعث شوند مردم شهرها هوس زندگی در آن روستاها به سرشان بزند و به آن مناطق کوچ کنند. این موضوع در کشور ما هم می تواند مصداق داشته باشد. در واقع باید بگوییم چرا که نه؟ وقتی روستاها و شهرهای مختلف کشور ما از جاذبه های توریستی خوب و منحصربفردی برخوردارند، چرا نباید در فیلم ها و سریال های ما از این مناطق استفاده شود تا هم مردم کشور خودمان از وجود آنها آگاه شوند و هم مردم کشورهای دیگر. در همین راستا کارگردانان با به تصویرکشیدن سریال های خود در لوکیشن های دورافتاده از پایتخت، این امکان را برای مردم شهرها و کشورهای دیگر فراهم می کنند که با خصوصیات فردی و اجتماعی و همچنین سبک زندگی مردم منطقه خاصی که سریال در آنجا تصویربرداری می شود آشنا شوند. تنها در این صورت است تجمع و تمرکز گرایی ساخت سریال ها و فیلم های مختلف در تهران کمتر شده و مخاطب فرصت بیشتری برای خروج از تهران دودآلود و پرسر و صدا را خواهد داشت. چرا که پر واضح است مخاطب زمان درازی ست که فریاد می زند از سریال ها و
فیلم های آپارتمانی خسته شده و تشنه پخش سریال هایی است که بیشتر طبیعت زنده و زندگی در آن را به تصویر می کشد. شاید به همین دلیل است که سریال سازان و برنامه سازان تلویزیونی مدتی ست به این نتیجه رسیده اند که زحمت ساخت مجموعه هایی با محوریت زندگی در شهرستان ها و روستاها را به جان بخرند، اما محصولی را روانه آنتن کنند که مخاطب بیشتر با آن ارتباط برقرار می کند. موضوعی که شاید بتوان مدعی شد که در گذشته توسط کارگردانان به صورت آزمون و خطا انجام می شد اما رفته رفته آنها دریافتند که مخاطب به چنین سریال هایی روی خوش نشان داده و این یعنی باز هم آنها می توانند در این حوزه فعالیت کنند. بدیهی ست تجربیاتی که کارگردان اول در زمینه ساخت
سریال های بیرون از پایتخت به دست آورده بودند چراغ راه کارگردانان بعدی شد تا بتوانند با دانش و اطلاعات بیشتری به ساخت
سریال های شهرستانی مبادرت ورزند.
=حضور بازیگران مطرح با دستمزدهای بالا تضمینی برای کیفیت سریال نیست
در این میان اما برخی کارگردانان از تجربه هایی که از ساخت سریال های مختلف در شهرستانها کسب کرده بودند ابراز رضایت کرده و تمایل داشتند باز در آن بخش ها کار کنند. هرچند که تعداد این کارگردانان اندک است، اما همین مقدار اندک نیز نوید
آینده ای را می دهد که می تواند حضور کارگردانان بیشتری را در خود ببیند. با تمام این تفاسیر اما یک نکته مهم در این زمینه وجود دارد، اینکه کارگردانانی که به ساخت سریال در شهرستانها تمایل دارند، بیشتر ترجیح می دهند از بازیگران حرفه ای سینما و تلویزیون که در تهران زندگی می کنند، استفاده کنند. مسئله ای که به نظر می رسد در نگاه کلی ایراداتی دارد که ادامه این رویه نشان می دهد که اینگونه ایرادها یا اصلا به چشم این کارگردانان نمی آید و یا برای این مسئله اهمیت چندانی قائل نیستند. در ادامه به دو مورد از این ایرادات اشاره می کنیم .
- موضوع لهجه: فرض کنید بازیگری که در سریال های مختلف با لهجه کاملا تهرانی حضور یافته ناگهان در نقش یک فرد روستایی که با لهجه ای غلیظ صحبت می کند، حاضر شود. اگر چنین بازیگری بر حسب اتفاق اهل آن روستا یا شهری که به عنوان لوکیشن ساخت سریال انتخاب شده، باشد، باز می توان حضورش را در آن نقش پذیرفت. چرا که به لهجه آن منطقه تسلط دارد و اساسا خودش از اهالی همان منطقه بوده و زادگاهش آنجاست. اما اگر یک بازیگر در پروژه های مختلف، یکبار در منطقه شمال، با لهجه شمالی صحبت کند، بار دیگر در منطقه ای از جنوب، جنوبی حرف بزند، در یک پژوه در منطقه غرب مثلا به زبان کردی حرف بزند و در پروژه دیگری در شرق کشور به زبان سیستانی صحبت کند، مشخص است مخاطب با او ارتباطی برقرار نمی کند، چرا که هرچند یک بازیگر باید این توانایی را داشته باشد که هر نقشی را بازی کند، اما در این میان باید مخاطب را نیز در نظر گرفت. مخاطب همیشه با واقعیت ها سر و کار دارد و دوست دارد هر چیز تصویری را با نمود خارجی آن مقایسه کند. وقتی فردی پای تلویزیون نشسته و مشغول تماشای سریالی از منطقه ای در شرق کشور است خیلی سریع متوجه عدم تطابق لهجه بازیگری که برای بازی از تهران به آنجا رفته با بازیگری که در همان خطه زندگی می کند و برای بازی در نقشی انتخاب شده، می شود و با خود می گوید: «لهجه این دو نفر با هم همخوانی ندارد، در حالی‌که قصه سریال نشان می دهد که هر دو اهل یک منطقه هستند اما
لهجه ها با هم تفاوت دارد.»
- بازیگران محلی و بومی: پرسش مهمی که باید از کارگردانان مختلفی که تمایل به ساخت سریال در شهرستانها و حتی روستاها را دارند، پرسید این است که چرا اینهمه اصرار دارید که از بازیگران شناخته شده استفاده کنید؟ وقتی اینهمه آدم در شهرستانی که شما آن را به عنوان لوکیشن پروژه خود انتخاب کرده اید وجود دارند، چرا برای نقش های مختلف خود از همانها استفاده
نمی کنید؟ مگر نه اینکه دارید ماجرایی از منطقه محل سکونت آنها را روایت می کنید؟ چرا باید دیگرانی که در دل این ماجرا حضور نداشته اند در روایت آن نقش داشته باشند؟ آنها حتی اگر نابازیگر باشند، باز هم حق بیشتری نسبت به بازیگران حرفه ای در ایفای نقش در آن پروژه را دارند، چرا که منطقه متعلق به آنهاست، داستان برای آنهاست، شما دارید زندگی آنها را روایت می کنید، بنابراین حق آنهاست که راوی قصه خودشان باشند. از سوی دیگر، از این طریق این امکان برایشان فراهم می شود که توانایی ها و استعدادهای بالقوه خودشان را به منصه ظهور بگذارند و چه بسا که پروژه شما بتواند محلی برای پیشرفت برخی از اهالی آن منطقه باشد، بنابراین منصفانه نیست که این حق را از آنها دریغ کنید.
= امیدوارم صرفه‌جویی در هزینه ساخت سریال موجب انتخاب لوکیشن‌های خارج از تهران نشود چرا که این رویکرد نیز ثمره‌بخش نخواهد بود
اما اسماعیل عفیفه در این بخش از سخنانش به موضوع جالبی اشاره کرده و می گوید: «برخی از کارگردانان اتفاقا به دلایلی دوست دارند که سریال های خود را در لوکیشن های خارج از تهران بسازند، چرا که هزینه کمتری برایشان خواهد داشت. موضوعی که الیته این تهیه کننده معتقد است در سریال سازی تلویزیونی ثمر چندانی ندارد، چرا که اگر این موضوع جواب می داد مراکز استانها سریالهای با کیفیتی را در آن لوکیشن ها ساخته و تاکنون ارائه داده بودند، موضوعی که به اعتقاد عفیفه تاکنون رخ نداده و آمارها نشان می دهد که اینگونه سریال ها آنچنان که باید و شاید از کیفیت
بالایی برخوردار نبوده اند. همین موضوع را می توان به
مجموعه هایی که کارگردانان آنها با این نیت که در ساخت
مجموعه شان هزینه کمتری را متقبل شوند، لوکیشن های شهرستانی را انتخاب کنند تعمیم داد و بیان کرد که این موضوع هم همان نتیجه ای را در برخواهد داشت که در ساخت سریال های مراکز استانها به دست آمده است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام