کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 12 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
پنج شنبه, 02 اسفند 1397   Thursday 21 February 2019
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

زمان انتشار: 17 مرداد 1395

صفحه خبر: اجتماعی

در دنیای امروز شدت و گستردگی تغییر و تحولات به وجود آمده فرصت‌ها، چالش‌ها و تهدیدهایی را به صورت متنوع و گسترده به وجود می آورد که آموزش‌وپرورش هم از این قاعده مستثنی نیست. نخبگان، روشنفکران و منتقدان نظام آموزشی باید تلاش کنند با شناسایی ضعف‌ها و آسیب‌های موجود در این حوزه به تحلیل و یافتن راه‌حل‌هایی مناسب برای آنها و ایجاد شرایط شکوفایی نظام آموزش‌وپرورش اقدام کنند. این یادداشت در همین جهت نوشته شده است. پرسش اصلی، پرسشی آسیب‌شناسانه در خصوص فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی آموزش‌وپرورش است؟
ناکارآمدی و کم‌کاری نظام آموزش‌وپرورش کشور بر کسی پوشیده نیست و باید برای مشکلات زیرساختی و استراتژیک آن چاره‌اندیشی جدی کرد.نظام آموزش‌وپرورش ایران در سال‌های اخیر نوسانات زیادی داشته و مملو از فرصت‌ها، چالش‌ها، تهدیدها، نقص‌ها و کمبود‌هاست. یکی از علل مهم مشکلات آموزش‌وپرورش در نوع نگرش نادرست به آن است. مشکلات آموزش‌وپرورش فقط مختص آموزش‌وپرورش نیست، بلکه قانونگذاران و مسئولان اجرایی دولت هم مسئول حل مشکلات نهاد آموزش‌وپرورش هستند.نگاه مصرفی و هزینه‌بر به آموزش‌وپرورش باید تغییر یابد چرا که در بلند مدت این هزینه‌ها یک سرمایه گذاری تلقی می گردد.
به منظور سهولت در بررسی فرصت‌ها، چالش‌ها و تهدیدهای پیش روی نظام آموزشی،مهمترین موارد را در دسته‌بندی‌های زیر مورد توجه قرار داده و به آنها خواهیم پرداخت.
مدیریت ناکارآمد:نظام مدیریت ‌و برنامه‌ریزی در آموزش‌وپرورش و مولفه‌های آن نیازمند بازبینی جدی است. سیستم مدیریت ‌و برنامه‌ریزی آموزش‌وپرورش امروز جامعه‌ی ما، سیستمی عموماً بیمار و ناتوان است، علاوه بر بیماری، کم هوشی و ضعف قدرت تحلیل در برنامه‌ریزی را هم باید به صفاتش اضافه کرد. برای تبدیل چالش‌ها به فرصت نیازمند «مدیریت سیستمی و علمی» در حیطه مدیریت کلان،به دور از هرگونه شتاب زدگی در برنامه ریزی‌ها و اجرا هستیم. «مدیریت سیستمی و علمی» باید جایگزین «مدیریت فرد محور» گردد تا آمار و اطلاعات واقعی و درست نمایانگر کارآمدی دستگاه زیر نظر آنان شود. مدیریت علمی و عکس العمل مناسب می تواند یک تهدید را به فرصت تبدیل کند و برعکس، شتاب زدگی و مدیریت غیر منطقی می تواند یک فرصت را به تهدید تبدیل کند.
انتصابات سیاسی: در انتصاب‌ها، انتخاب‌ها و برکناری مدیران ستادی و میانی باید بر اساس ضوابط عمل نماییم و از ملاک‌های مبتنی بر وابستگی‌های سیاسی و روابط در این حوزه فاصله بگیریم.
فقدان نظام پایش و ارزیابی راهبردی: در تحلیل فرایندها و تلاش‌های انجام شده، اگرنظارت‌وارزیابی به عنصری تاثیرگذار در مدیریت علمی تبدیل شود، مدیران در تمام سطوح به ارزیابی عملکرد مجموعه خود می‌پردازند.سیاستگذاران کلان و برنامه ریزان حوزه آموزش‌وپرورش باید با نظارت‌وارزیابی مستمر نسبت به ارتقای دانش مدیران ستادی و مجریان آموزشی اقدام نمایند.
مدیران رابطه ای: یکی از ضعف‌های اساسی در سیستم آموزش‌وپرورش نبود سازوکار درست در انتخاب مدیران آشنا در حوزه مدیریت آموزشی است. مدیران آموزش‌وپرورش پس از کسب تجربه و بیشتر مواقع بر اساس رابطه نه توانمندی بدون طی کردن سلسله مراتب اداری در سیستم مدیریتی رشد کرده و به عنوان مدیر به کار گمارده می شوند.
شتاب زدگی: شتاب زدگی و بی توجهی به کار کارشناسی، در ارائه طرح‌ها و برنامه‌های آموزشی، آسیب‌های جبران ناپذیری را بر نظام آموزشی و میزان اعتماد مردم به برنامه‌ریزان آموزشی را در پی دارد. آموزش‌وپرورش به دلیل ماهیت انسانی و پیچیده آن، جای آزمایش و خطا نیست.
عدم تمرکززدایی: مدیریت متمرکز در آموزش‌وپرورش عملا باعث عدم توجه به ظرفیت‌های بالقوه در این حوزه گردیده ومانع واقع‌نگری و تطبیق بیشتر طرح‌ها و برنامه‌ها شده است.
بوروکراسی اداری: بوروکراسی اداری شدید در همه سطوح آموزش‌وپرورش باعث اتلاف وقت و هزینه بسیار شده و مانع برنامه ریزی و نظارت و ارزشیابی در ابعاد مختلف شده و آموزش‌وپرورش را از وظایف و کارکردهای اصلی خود دور می کند.
نبود اطلاعات و آمار دقیق:کلی‌گویی، آمارهای غیر واقعی و تعریف و تمجید از اقدامات انجام شده جای اطلاع رسانی دقیق و مشروح ازموضوعات اساسی و طرح‌های آتی یا در حال اجرای آموزش‌وپرورش را پرکرده است. نبود آمار و اطلاعات درست از نتایج ارزیابی‌هاو تحقیقات انجام شده باعث ابهام در مدیریت صحیح شده است.
رکود علمی نیروی انسانی: یکی از تهدیدهای جدی در حوزه آموزش‌وپرورش رکود علمی نیروی انسانی است.
نارسایی در بهسازی نیروی انسانی: امروزه اساس توسعه پایدار و همه جانبه بر محور توسعه انسانی است و به عنوان شاخص اصلی توسعه کشورها بیان می گردد. کشوری توسعه یافته‌تر است که از سرمایه انسانی بیشتری برخوردار باشد.تربیت نیروی انسانی واجد شرایط برای تامین نیاز جامعه می تواند به عنوان یک عامل تغییر و تحول هدف اصلی توسعه آموزش‌وپرورش درهرمحیطی
تلقی گردد.
عدم توجه به نقش حرفه ای معلمان: در نظام آموزش‌وپرورش حتی اگر بهترین برنامه‌ها،منابع و امکانات پیش بینی شوداما نقش محوری معلمان نادیده گرفته شود باید به طور جد به عنوان تهدید اساسی تلقی نمود.معلمان در توسعه و تحول می توانند نقش کلیدی و محوری ایفا نمایند.
عدم تناسب اهداف و محتوای نظام آموزشی:مهمترین نگرانی امروز جامعه اعم از دست اندرکاران آموزش وپرورش، برنامه‌ریزان و سیاستگذاران کلان کشور، مسئله کیفیت و اثربخشی خدمات و اهداف وبرنامه‌های آموزش‌وپرورش است.نظام آموزشی جریانی فعال و رو به جلو است که به طور مستمر نیازمندبازسازی،بازنگری و بهسازی است.
فقدان عدالت آموزشی:یکی از آن چالش‌های مهم نظام‌های آموزشی،فاصله بین نیازها و شایستگی‌های دانش آموزان با خدمات آموزش‌وپرورش است. آموزش‌وپرورش می‌تواند در تامین این منابع و نیازمندی‌ها،نقش موثری ایفا نماید و در صورت اتخاذ سیاستهای اصولی، در ایجاد عدالت آموزشی نقش محوری ایفا نماید.شاید مهم ترین و جدی ترین نگرانی در امر توسعه آموزش‌وپرورش پیش بینی افزایش شکاف‌های طبقاتی در میان اقشار برخوردار و محروم جامعه است.
کالایی‌شدن آموزش: یکی از آسیب‌های جدی در حوزه آموزش و پرورش، تمایل و انگیزه به خصوصی سازی و کالایی‌کردن نظام‌ آموزش و پرورش است. متاسفانه امروز در کشور ما نیز تمایل به‌ پولی و کالایی‌شدن نظام آموزشی حتی در بخش دولتی، به کیفیت خدمات آموزشی ضربه زده و ما را با خطری بزرگ روبرو می‌کند که می‌تواند در عرض چند دهه بیشترین ضربات اقتصادی، فرهنگی و سیاسی را به کل نظام توسعه وارد کند. بررسی ونظارت بیشتر روی عملکرد مدارس غیردولتی (غیرانتفاعی) ‌در همه زمینه‌های آموزشی و تربیتی ضروری می باشد.
عدم تناسب برنامه‌های درسی:لازمه تحقق آموزش‌وپرورش خلاق،دورشدن از روش‌های سنتی آموزش و به کارگیری شیوه‌های مدرن در امر یاد دهی و یادگیری است. امروزه بایدبه جای پرکردن و انباشتن ذهن و فکر دانش‌آموزان از محفوظات غیر ضروری، روش و شیوه فکر کردن و اندیشیدن را به آنان آموخت.
ناکارآمدی نظام تحقیق و توسعه: رسالت و وظیفه اصلی بخش پژوهشی آموزش و پرورش، انعکاس هدفمند یافته‌های پژوهش جهت استفاده از آنها در سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، اجرا و نظارت می باشد.
نتیجه گیری و پیشنهاد:
واقعیت آنست که هرنوع تغییر و تحولی در عرصه‌های مختلف زندگی آثاروتبعات متناسب با اهداف وکارکرد خود رابه دنبال خواهد داشت و آموزش‌وپرورش هم از این قاعده مستثنی نیست. مهم ترین چالش آموزش‌وپرورش در هزاره سوم، سیاست تغییر و تبدیل است. تبدیل نظام آموزشی به نظامی کارآمد و اثربخش، به همان اندازه که اهمیت دارد، عملی خطیر است.بهره گیری صحیح از سیاست‌های اصلاحی می تواند دگرگونی‌های مثبتی را در سیستم آموزشی ایجاد کند.
لازم است سیاست گذاران و تصمیم سازان آموزش‌وپرورش سرعت تحولات جدید و پیامدهای آن را به خوبی درک کنند و در نقش،رویکرد و ساز وکارهای اجرایی انجام وظایف خود بازنگری به عمل آورند.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام