کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 12 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
یکشنبه, 27 مرداد 1398   Sunday 18 August 2019
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

زمان انتشار: 22 تیر 1398

صفحه خبر: سیاسی

آفتاب یزد- گروه سیاسی: این روزها آمریکا اقدامات خود در قبال ایران را از طرق گوناگون و متناقض دنبال می‌کند. یک بار ایالات متحده با فرستادن ناو در خلیج فارس به زبان تهدید متوسل می‌شود و یک بار با اصرار بر مذاکره، از آمادگی آمریکا برای از سرگیری روابط عادی با ایران در تمامی زمینه‌ها‌ بعد از گذشت بیش از ۴ دهه می‌گوید. ایالات متحده اخیراً تصمیم به تشکیل یک ائتلاف با حضور کشورهای منطقه و همچنین سایر کشورها به بهانه تامین امنیت خلیج فارس گرفته است؛ ائتلافی که بسیاری آن را اجماع نظامی برای رودررویی با ایران تلقی می‌کنند. از سوی دیگر این کشور پرونده ایران را در شورای حکام مطرح کرده است؛ اقدامی که بسیاری آن را تلاش آمریکا برای ایجاد مشکلات بیشتر برای ایران و انتقال پرونده کشورمان از این شورا به شورای امنیت ارزیابی می‌کردند اما در اقدامی تعجب برانگیز آمریکا در جلسه نوزدهم تیر در شورای حکام به جای اقدامی بر ضد ایران و بیانیه‌ها‌ی تند و تیز بار دیگر بر مذاکره و استقبال از حل مشکلات با ایران گفته است. این در حالی است که دونالد ترامپ طی هفته گذشته از یک سو خبر از تحریم‌های جدیدتری علیه ایران به بهانه گام دوم ایران در کاهش تعهداتش به برجام می‌‌دهد و از طرفی دیگر تحریم ظریف را که قرار بود طی هفته‌ها‌ی گذشته انجام بگیرد به تعویق می‌اندازد. از سویی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام می‌کند که از طریق کشورهای دوست پیغام تمایل آمریکا برای کاهش تنش‌ها‌ با ایران را داده است. در حالی که اقدام امریکا در ائتلاف اخیر را دامن زدن به تنش‌ها‌ می‌دانند. همه اینها در حالی صورت می‌گیرد که اروپا و اقداماتش برای حفظ برجام نیز مورد سوال است به ویژه آنکه ایران با برداشتن گام دوم خود در کاهش تعهدات برجامی نشان داد که عزمش برای انجام گام‌ها‌ی بعدی در این زمینه نیز با توجه به برآورده نشدن خواسته‌ها‌یش جزم است. اقدامات ابهام آمیز و متناقض آمریکا در قبال ایران، همین طور سرنوشت برجام در آستانه گام سوم ایران در افزایش غنی سازی و کاهش تعهدات برجام باعث شد تا به سراغ حشمت الله فلاحت پیشه عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس و رئیس سابق این کمیسیون رفته تا درباره تحولات اخیر و موضع گیری‌ای که ایران در قبال این تحولات باید داشته باشد، بپرسیم.

جناب فلاحت پیشه اخیرا آمریکا از تلاشش برای تشکیل یک ائتلاف در خلیج فارس به بهانه تامین امنیت در منطقه با کشورهای منطقه و سایر کشورها تا دو هفته دیگر خبر داده است. مقصود آمریکا از تشکیل این ائتلاف چیست؟
سیاست آمریکا و ائتلاف علیه ایران...

بنابراین این ائتلاف را صراحتا علیه ایران و نه برای امنیت خلیج فارس تعبیر می‌کنید.
بله، ائتلاف علیه ایران است. این سیاست، سیاستی است که چهار دهه مسبوق به سابقه بوده و معمولا هم نتیجه‌ای برای آمریکا نداشته است. شورای همکاری خلیج فارس و شکل گیری آن نیز علیه ایران بود. این شورا در مقابل صدور انقلاب ایران تشکیل شد چیزی شبیه یک ائتلاف ضد ایرانی. الان هم هر ساله این شورا جلساتش را تشکیل می‌دهد و هر سری بیانیه‌هایی نیز بر ضد ما منتشر می‌کند از دوران جنگ تا امروز کارش همین بوده است اما این شورای همکاری در عمل چه کرد؟ هنوز هم تلاش‌هایی بر ضد کشورمان دارد. بعد از آن هم ساختارهایی مثل 2+6 یعنی شش کشور خلیج فارس به همره اردن و مصر مطرح شد و ساختار‌ها‌ی دیگری که روسای جمهور مختلف آمریکا در راستای هم پیمان کردن کشورهای عربی یا منطقه علیه ما به راه‌انداختند. البته باید گفت این بحث تشکیل ائتلاف‌ها‌ی ضد ایرانی در زمان اوباما فروکش کرد. به هر حال سیاست اوباما در قبال ایران متفاوت بود و او اعتقاد داشت که کشورهای منطقه باید ایران را به عنوان یک واقعیت بشناسند و سیاست تازه‌ای را نسبت به ایران در پیش بگیرند. اما به غیر از زمان اوباما آمریکا همواره از ائتلاف‌ها‌ی مختلف علیه ایران حمایت می‌کرد. در حال حاضر نیز ترامپ آنچه را که درباره ائتلاف علیه ایران به کار گفته در همان مسیر گذشته است و معتقدم نتیجه‌ای متفاوت از گذشته هم ندارد و چیز جدیدی را عاید آمریکا و کشورهای منطقه نخواهد کرد. اما در پس ائتلاف آمریکا در خلیج فارس چند هدف دنبال می‌شود. اولین موضوع این است که آمریکا می‌خواهد امنیت در دنیا را با هزینه‌ها‌ی باقی کشورها تامین کند. در دستور کار آمریکا این موضوع وجود دارد که اگر ائتلافی در خلیج فارس شکل می‌گیرد علاوه بر کشورهای منطقه، دیگر کشورها مثل ژاپن یا کشورهای اروپایی به این ائتلاف بپیوندند و عملا هزینه‌های سیاسی - اقتصادی آن را سرشکن کند. از طرفی آمریکا فقط تامین کننده تجهیزات و تسهیلات این ائتلاف خواهد بود و عملا در راستای سود و منافع اقتصادی خود ائتلاف را شکل می‌دهد. این ائتلاف از جهتی دیگر این هدف را دنبال می‌کند تا کماکان مواضع خصمانه علیه ایران ادامه یابد ائتلاف در قالب یک اقدام خصمانه امریکایی ضد کشورمان شکل خواهد گرفت. آمریکا با این ائتلاف به دنبال این هدف نیز هست تا در این میان برخی بازیگران مانند عمان، قطر و حتی کویت که معتقدند می‌توان با سیاست‌ها‌ی ایران کنار آمد را در حاشیه قرار دهد.

در چنین شرایطی واکنش ایران باید چه باشد و نسبت به ائتلاف چه موضعی در پیش گیرد؟
اعتقادم بر این است که ما همچون آنچه در سنوات گذشته بوده و با علم به اینکه اینگونه ائتلاف‌ها‌ بیشتر در حالت حرف باقی می‌ماند و کشورهای دیگر که از آن‌ها‌ نام بردم مانند عمان، قطر و کویت کشورهایی هستند که معتقدند ورود به چنین ائتلاف‌ها‌یی و جدی کردن چنین ائتلاف‌ها‌یی به معنای تحمیل ناامنی به منطقه است و نباید آن را زیاد جدی بگیریم.
بسیاری از کشورها به ظاهر شاید همراهی‌ها‌یی با آمریکا انجام دهند آن هم به خاطر رعبی که آمریکایی‌ها‌ در دل کشورهای عربی‌انداخته‌اند اما خود کشورهای عربی در عمل قدمی خطرناک ضد ایران برنمی‌دارند. بنابراین سرنوشت این ائتلاف‌ها‌ مشخص است. جمهوری اسلامی هم باید باید در قالب سرنوشت این ائتلاف‌ها‌ عمل کند و از خود اقدام تحریک آمیز نشان ندهد. ما کماکان باید با کشورهای عربی که رویکردهای متعادل‌تری دارند روابط خود را مستحکم نگه داریم. حتی آن کشورهای عربی که با ایران تنش‌ها‌یی دارند اما می‌توان این تنش‌ها‌ را مدیریت کرد مثل رابطه با مصر و اردن، این کاهش تنش را انجام دهیم و وارد آن گام خصمانه‌ای نشویم که آمریکایی‌ها‌ می‌خواهند. وظیفه وزارت خارجه ایران این است که در چنین شرایطی سیاست کاهش اختلافات با کشورهای عربی را در دستور کار قرار دهد. بخشی از کشورهای عربی واقعا از این سیاست کاهش اختلاف استقبال می‌کنند و برخی از کشورهای دیگر مانند عربستان که ساختار حاکمیتش مخالف کاهش اختلافات است اما جریان بدیل حاکمه آن که جریان بسیار قوی‌ای هم هست معتقد است که اختلافات بیش از‌اندازه میان ایران و عربستان گسترش پیدا کرده است و این گروه‌های هوا دار کاهش تنش در کشوری مثل عربستان گروه‌ها‌ی‌اندک و در حاشیه‌ای نیستند تا حدی که باید برای تمام این گروه‌ها یک آینده سیاسی متصور بود. بنابراین تاکید می‌کنم به دلیل اوج گیری مشکلات در زمان ترامپ ما نباید سیاست تنش زدایی با اعراب را کنار بگذاریم.

آمریکا دلیل شکل گیری این ائتلاف را امنیت خلیج فارس معرفی می‌کند، اما گفته‌ها‌ی شما به این معناست که تنش در منطقه بیشتر خواهد شد؟
این ائتلاف، ائتلافی است در خدمت ناامنی و مطمئنا ایجاد خصومت خواهد کرد. به هر حال دوسوم امنیت خلیج فارس در اختیار ایران است و وجود امریکایی‌ها‌ تنها این منطقه را ناامن کرده است. در تحولات اخیر هم می‌بینید که تشدید حضور نظامیان آمریکایی در منطقه باعث چه مشکلات عدیده‌ای شده است. حتی امارات هم این واقعیت را به خوبی می‌داند. اعتقاد من این است که در شرایط کنونی کشورهای عربی حتی اگر ائتلاف کنند، می‌دانند که مولفه‌ها‌ی امنیت ساز ایران خیلی بیشتر از مولفه‌ها‌ی امنیت‌ساز رفتار آمریکاست، هر چند این را به زبان نمی‌آورند.
اما به هر حال شرایط فعلی به گونه‌ای است که آنها از دو طرف خود را با شرایط رعب آوری روبه رو می‌بینند. برای همین است که می‌گویم ما نباید به خاطر اقدامات ترامپ مسئله تنش‌زایی با اعراب را کنار بگذاریم.

رفتار آمریکا در قبال ایران خیلی عجیب و غریب است، در حالیکه خود، بانی تشکیل شورای حکام در روز نوزدهم تیرماه شده بود اکنون در بیانیه‌ای که در همین شورا صادر کرده بسیار نرم سخن گفته و باز هم اعلام داشته که خواستار مذاکرات و از سر گیری روابط عادی با تهران در تمام زمینه‌ها‌ست. توقع این بود که امریکا تمام تلاشش را برای صدور یک بیانیه ضد ایرانی انجام دهد اما چنین نکرد. این تغییر رویه‌ها‌ی غیرقابل پیش بینی ایالات متحده را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
بگذارید رک بگویم اساسا وزارت امور خارجه ایران باید کاری کند که حضور پرونده ایران در شورای حکام نهادینه نشود. نهادینه شدن حضور ایران در شورای حکام یعنی گرفتاری منافع ملی کشور در دام یاوه گویی‌ها‌ی بین المللی. در دوازده سال گذشته آن دورانی که کشورهایی مثل چین و روسیه در شورای حکام سکوت کردند و پرونده ایران از شورای حکام با اکثریت قاطع آرا به شورای امنیت رفت دوران خیلی سختی بود. دوران اجماع علیه ایران. دلیلش هم این بود که آن زمان حضور پرونده ایران در شورای حکام نهادینه و شورای حکام هم تبدیل به لابی‌ها‌ی ضد ایرانی شده بود. تا اینکه دیدیم پرونده شورای حکام به شورای امنیت رفت و سال 2006سلسله قطعنامه‌ها‌یی علیه ایران صادر شد که شش قطعنامه آن‌ها‌ قطعنامه‌ها‌یی بود که ذیل ماده 41 فصل هفتم منشور به صورت تحریم‌ها‌ی گسترده علیه ایران شکل گرفت. اعتقاد من بر این است که جمهوری اسلامی ایران در شرایط کنونی باید از طریق مذاکرات سیاسی جدی با طرف‌ها‌ی دیگر برجام کاری کند که پرونده ما به عنوان یک پرونده در حال بررسی یا پرونده باز در شورای حکام مطرح نشود باز شدن پرونده ایران در شورای حکام حتما باعث می‌شود که ما یاوه‌گویی‌ها‌ی مختلف بشنویم و این یاوه‌ها‌ انرژی زیادی از ایران بگیرد. از همین روست که معتقدم اتفاقا آمریکایی‌ها‌ زبانشان نرم تر نشده بلکه خصومت‌ها‌یشان را خیلی بیشتر کرده‌اند که پای شورای حکام را وسط کشیدند. در کنار همین بیانیه به ظاهر صلح جویانه، از طرفی دیگر می‌بینیم که آقای ترامپ سخن از اعمال تحریم‌ها‌ی جدیدی علیه ایران گفته است. این یعنی آنکه در هر صورت آمریکایی‌ها‌ فشارهای خودشان را بر ما وارد می‌کنند تا ایران را به این امر وادار کنند که گام‌ها‌یی که اخیرا در بحث هسته‌ای برداشته است را متوقف کند. اما من اعتقادم بر این است که ما در سیاستی که در پیش گرفتیم باید گام‌ها‌ی خود را ادامه دهیم اما این گام‌ها‌ حتما باید در قالب ان پی تی و برجام باشد و وارد فضای انحرافی و میادین مینی نشویم. این همان فضایی است که آمریکایی‌ها‌ برای ما طراحی کرده‌اند. درست است که آمریکا می‌گوید تحریم‌ها‌ی جدیدی در راه است اما واقعا طرح‌ها‌ی تحریمی ایران ته کشیده است و آمریکایی‌ها‌ مجبور می‌شوند که یکسری اقدامات دیگر کرده و میادین را به گونه‌ای برای ما سخت بکنند تا ما افراطی عمل کنیم و از این طریق بتوانند با یک اجماع سخت تر علیه ما اقدام کنند. از سویی در خود آمریکا دموکرات‌ها‌ معتقدند با بازگشت از روند تحریم‌هاست که امکان دیپلماسی فراهم شود به طوری که بخشی از جمهوریخواهان را نیز به این سمت و سو می‌کشند. بنابراین من معتقدم که در این شرایط نباید وارد فاز انتحاری شویم. باید با سازمان‌ها‌ی بین المللی توام با همکاری حرکت کنیم به ویژه با آژانس طوری رفتار کنیم که بگوییم حرکتی که امروز ایران انجام می‌دهد حق طلبانه است و نه با تم تهدیدآمیز. ما نباید خودمان را در دنیا تهدید نشان دهیم. این موضوع نشان می‌دهد که ما به دنبال حق خودمان هستیم نه تهدید دیگران.

اشاره کردید که آمریکا می‌خواهد تحریم‌ها‌یی دوباره وضع کند اما از سویی دیگر از تحریم ظریف که پیشتر به آن اشاره کرده بود عقب نشینی کرده است این عقب نشینی را چگونه تحلیل می‌کنید؟این همه نوسان در تصمیم گیری یعنی چه؟
عدم تحریم ظریف امتیازی برای ایران محسوب نمی شود یک بار خبری آمد که می‌خواهند وزیر خارجه کشورمان را تحریم کنند اکنون هم آن را به تعویق‌انداختند. آنچه که می‌تواند یک اتفاق مثبت در شرایط فعلی ارزیابی شود بازگشت از تحریم‌ها‌ست. ما نباید بازی شطرنج آمریکا را خیلی شلوغ کنیم. تنها بعدی را که باید به آن نگاه کنیم حوزه تحریمی است. زمانی که آن‌ها‌ اقداماتی در زمینه کاهش تحریم‌ها‌ برداشتند آن موقع ما می‌فهمیم که آن‌ها‌ به سمت دیپلماسی در حال حرکت هستند وگرنه هر اقدام و هر حرف دیگری که اقای ترامپ و دیگران از مذاکره و دیپلماسی می‌زنند فقط حرف است و ما نباید وارد این سیاست شویم.

مکرون و روحانی در تماس تلفنی‌ای که داشتند از مذاکره مجدد و تفاهم بر سر این موضوع سخن گفتند. این گفتگوی مجدد به چه معناست؟ گفتگوی دوباره درباره برجام آن هم فقط با اروپا؟
من قبلا هم این جمله را گفتم که حضور فرانسه برای نجات برجام یک شاخص مهم است. منتها این شاخص مهم به شروطی قابل اتکا خواهد بود. شرط اول این است که مشخص شود که این گفتگو‌ها‌ مثل آنچه که مشاور مکرون در ایران داشته چه نوع گفتگوهایی است چه کاری را باید طرفین صورت دهند و کارشناسان و وزارت خارجه دو طرف به یک برنامه و دستور مشخص برای نجات دیپلماسی و خروج از بحران برسند. اگر این کار صورت نگیرد عملا ایفای نقش مکرون هم به سرنوشت ایفای نقش آبه در بهبود اوضاع گرفتار خواهد شد و نتیجه‌ای نمی دهد. شرط دومی که وجود دارد این است که آقای مکرون باید بداند که یک بخش اصلی مشکل در آمریکاست. باید دید که آمریکایی‌ها‌ واقعا چه می‌خواهند انجام دهند. به نظر می‌رسد مکرون همین نشست‌ها‌ و گفتگوها را در قالب یک برنامه باید با آمریکا انجام دهد و مشخص کند که آمریکا به دنبال چیست؟ به هر حال افکار ایرانی‌ها‌ مشخص است و کاملا به برجام عمل کردند. حتی دو گامی که در کاهش تعهدات برجامی برداشتند دو گامی است که هیچ گونه تخطی از برجام به حساب نمی آید و حتی اگر خود برجام گرفتار خروج افراطی‌گرایانه آقای ترامپ نمی شد ایرانی‌ها‌ می‌توانستند به راحتی همین سطح از تولید را در بحث هسته‌ای داشته باشند. ایران کار تهدید آمیز و انتحاری را صورت نداده است این آمریکایی‌ها‌ هستند که عملا اقدامی را انجام داده‌اند که دیگر برجامی برای ایرانی‌ها‌ وجود ندارد. مکرون باید تلاش‌ها‌ی موازی را برای گفتگو با آمریکا نیز انجام دهد تا بیشتر به موفقیت در این زمینه امید داشت وگرنه این توافقات هم شامل باقی توافقات با تروئیکای اروپایی می‌شود که ایران با آن‌ها‌ به توافق می‌رسید اما آمریکا این توافقات را به هم می‌ریزد. اما در کل، آنچه که من شخصا برداشت می‌کنم این است که آقای مکرون امیدوار است که هزینه بقای برجام را ایران پرداخت کند.

ایران سخن از گام سوم کاهش تعهدات برجامی اش کرده است. آیا گام سوم را باید به معنای خروج ایران از برجام تلقی کرد؟
استدلال من این است که گام سوم هم به معنای خروج ایران از برجام نیست ولی در طول دوماهی که قرار است گام سوم برداشته شود رفتارهای کشورهای اروپایی تاثیر ویژه‌ای بر نحوه گام سوم ایران دارد. همانطور که دیدیم جدی شدن اروپایی‌ها‌ در بحث اینستکس و تلاش آن‌ها‌ در برخی تراکنش‌ها‌ منجر شد که گام دوم ایران کاملا با ملاطفت برداشته شود. خیلی‌ها فکر می‌کردند که گام دوم ایران به سمت سوخت 20 درصد باشد اما دیدیم که گام دوم ایران با یک صعود خیلی ملایم برداشته شد.

اکنون در مورد گام سوم گفته می‌شود که غنی سازی 20 درصد هدف ایران است؟
در کمتر از دوماهی که به گام سوم باقی مانده است نوع رفتارهایی که طرف مقابل نشان می‌دهد میزان غنی سازی را معین می‌کند. اگر این رفتارها امیدوار کننده باشد یعنی حتی اگر قانع‌کننده نباشد و صرفا امیدوارکننده باشد ایران هم رفتارش ملایم می‌شود اما اگر رفتارها بی‌اثر باشد و یا تهدیدها بیشتر شود قطعا ایران در گام سوم به سمت سوخت 20 درصد می‌رود.

بنابراین ایران گام سوم را هم برمی دارد حالا یا با قدم‌ها‌ی آرام یا خیلی تند؟
بله. من معتقدم که تا زمان گام سوم هم عملا امکان اینکه ما به توافقی برسیم وجود ندارد ولی پیش بینی من این است که نوع و شدت گام‌ها‌یی که در این زمینه برداشته می‌شود بستگی به آینده دارد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام