کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 12 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
یکشنبه, 31 شهریور 1398   Sunday 22 September 2019
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

زمان انتشار: 30 خرداد 1398

صفحه خبر: گزارش

آفتاب یزد-گروه گزارش: جامعه ایرانی این روزها با دغدغه‌ای به نام فقدان شادی و تفریح روبروست. برخی معتقدند ایرانی‌ها در بذله‌گویی همتا ندارند. اما برخی دیگر می‌گویند معیارهای شادی و تفریح سوای لذت‌جویی‌های در لحظه است و تا یک سلسله فاکتورهای مهم در جامعه وجود نداشته باشد نمی‌توان خیلی راحت در باره شادی و تفریح مردم حرف زد.
تفریح با شادی رابطه مستقیم دارد و به عبارتی وقتی جامعه‌ای شاد نباشد قطعا تفریحات آن دچار خلل یا مشکل است.
تفریحات در جامعه ایرانی بعضا منحصربه‌فرد است و شباهتی با آنچه در دیگر جوامع به اسم تفریح انجام می‌شود، ندارد.

> تفریح چیست؟
تفریح به موقعیت یا فعالیتی گفته می‌شود که باعث تجدید قوا می‌شود و انسان را از حالت خستگی و رخوت روحی بیرون می‌آورد و به اصطلاح موجب «تمدید اعصاب» می‌گردد.
تفریح و وقت گذرانی ممکن است به صورت واحد یا ترکیبی از نوع جسمانی، فکری یا روحی باشد. شاید بتوان یک تفریح خوب را موجب نشاط جسمی، روحی و فکری توام دانست.
اکثر مردم تعطیلات را دوست دارند و در سراسر هفته کار می‌کنند به این امید که در پایان هفته یا تعطیلات نوروزی به گردش و تفریح بپردازند. دانش‌آموزان بعد از چندین ماه درس خواندن و گذراندن امتحانات به استقبال تعطیلات می‌روند و امید و آرزو در دل‌هایشان زنده می‌شود. گویا همه دوست دارند در سال لحظاتی را برای خود داشته باشند و اصلا به چیزی فکر نکنند.
در واقع تفریح و سلامت اجتماعی دو مولفه‌ای است که در دنیای امروز یکی از مباحث مهم و اساسی تلقی می‌شد و نمی‌توان آن را یک مسئله حاشیه‌ای در نظر گرفت.
با این حال بررسی‌های دقیق جامعه‌شناسان نشان داده طی سال‌های اخیر تفریحات ایرانی‌ها سمت و سوی خاصی گرفته و در عین تکرار مکرر باز هم قابلیت تکرار شدن را دارد.
در ادامه به چند تفریح روتین ایرانی‌ها و تهرانی‌ها می‌پردازیم که در صدر مهم‌ترین تفریحات روز آنها به شمار می‌رود.

> شمال و جاده چالوس
شاید کمتر کسی در ایران باشد که علاقه‌ای به شمال رفتن نداشته باشد. یک رستوران‌دار در جاده چالوس می‌گوید: طی یکی دو دهه گذشته تاکنون جاده چالوس کمتر زمانی از ایام هفته روی آرامش و خلوتی را به خود دیده است.
جاده چالوس به خصوص برای تهرانی‌ها و اطراف آن پای ثابت تفریح است. مطابق آمارهای اعلامی ‌از سوی مراجع رسمی خردادماه امسال ‌نزدیک به 15 میلیون دستگاه خودرو از سراسر کشور در جاده‌های شمال تردد داشتند که با احتساب میانگین 3 ایرانی در هر خودرو نزدیک به 45میلیون نفر به شهرهای شمالی کشور
سفر کرده‌اند.
این آمار به غیر از مواردی است که به عنوان تعطیلات تابستانی در مرداد و شهریور ماه صورت می‌گیرد. در نتیجه می‌توان گفت که سفر به شمال کشور یکی از تفریحات مورد علاقه ایرانی‌ها
بوده و هست.

> خوردن و رفتن به رستوران
مشکلات اقتصادی و سقوط ارزش پول و در نتیجه گرانی هنوز نتوانسته مانع از رستوران‌گردی مردم به عنوان تفریحی آخر هفته‌ای شود. عصر‌های پنجشنبه و جمعه فقط کافی است سری به مراکز شمال شهر بزنید. تهران و شیراز و اصفهان هم ندارد، در هر کجای ایران بیشتر مردم در اواخر هفته شام را در رستوران‌ها و کافه‌ها می‌خورند. گرچه چلوکباب مرغوب از 15 هزار تومان در سال 96 به 45 هزار تومان رسیده اما این موضوع دلیل خوبی برای ترک رستوران‌ها از سوی مردم نبوده و نیست. گرچه به قول رستوران‌دارها گرایش به فست‌فود بیشتر از غذاهای چلویی و خورشتی بوده اما در هر صورت خوراک و شکم بهترین تفریح مردم در درون شهرهای خود در اواخر هفته یا ایام تعطیلات خاص است.

> خرید کردن
با توجه به تغییر فرهنگ عمومی ‌مردم در شهرهای بزرگ و همزمان با ازدیاد تعداد مراکز تجاری در شهرها افزایش میل و رغبت مردم به مراجعه و خرید روزمره از این مراکز هم بیشتر شده است. این تفریح بیشتر در میان خانم‌ها و دختران جوان رایج است. قرارهای خرید میان خانم‌ها و دختران جوان از مهم‌ترین معیارهای تفریح است که آخر هفته و اول هفته هم ندارد و در هر زمانی می‌تواند انجام شود.

> ترافیک‌گردی
شاید برای یک خارجی که برای اولین بار به خیابان‌های تهران یا مراکز دیگر شهرها می‌آید این موضوع شگفت‌انگیز باشد که چرا باید در اواسط ظهر وسط هفته خیابان‌ها مملو از ماشین و ترافیک باشد. ایرانی‌ها با ماشین یا حتی موتور خیابان‌گردی کرده و برای ساده‌ترین امورات خود از خودروی شخصی استفاده می‌کنند. برخی جاها حتی حکم پاتوق را پیدا می‌کند و خودروها با پارک کردن در آن مکان‌ها پاتوق‌های درون خودرویی تشکیل می‌دهند و البته بساط سیگار و قلیون هم ممکن است در همین پاتوق‌های موقتی حسابی به کار بیاید!

> استادیوم و تماشای فوتبال
تماشای مسابقات ورزشی برای خیلی از ایرانی‌ها در آخر هفته حکم سرگرمی‌ جالب را دارد. این موضوع به خصوص در شهرستان‌ها بسیار قابل توجه است چرا که در استادیوم‌ها جای سوزن انداختن نیست. در تهران هم بیشتر ورزش‌دوستان از خانه مسابقات را تماشا می‌کنند و البته این نوع تفریح بیشتر شخصی و جنسیتی محسوب می‌شود چون به هر حال زنان خانواده چندان روی خوشی به این نوع تفریح نشان نمی‌دهند. در نتیجه آنها توقع دارند بعد از این تفریح مردانه، به تفریح و سرگرمی ‌آنها نیز پرداخته شود.

> کنسرت و تئاتر
شاید به جرئت بتوان کنسرت و تئاتر را تفریحات نسبتا لاکچری و گران به حساب آورد که هر قشری سراغ آنها نمی‌رود. این دو نوع تفریح بیشتر مختص افراد خاص با روحیه فرهنگی و هنری است و ظاهرا بقیه مردم ترجیح می‌دهند به پارک و سینما بروند.
> دور‌دور با خودرو
این نوع تفریح نیز طبقات خاص جامعه را در بر می‌گیرد. معمولا از ساعت 10 شب به بعد خودروهای گران‌قیمت و حتی همین 206‌های معمولی در بخش‌هایی از شهر ظاهر می‌شوند و تا پاسی از شب با گاز دادن‌های سرسام‌آور خیابان‌ها را طی می‌کنند.

> دورهمی‌های آخر هفته
گرچه این روزها با گران شدن مواد غذایی و افزایش تورم، گمان می‌رود که میهمانی‌های خانوادگی هم کمتر شده باشد اما نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد دورهمی‌های آخر هفته در پارک‌ها و کنار رودخانه‌ها به صرف کباب و جوجه و پای نسبتا ثابت تفریح ایرانی‌هاست.
از کل افراد شرکت‌کننده در یک نظرسنجی رسانه‌ای، 34 درصد تفریح را بهانه‌ای برای دورهمی‌های خود دانسته‌اند. دورهمی‌هایی که یکی از تفریح‌های ایرانیان محسوب می‌شود و پای اصلی این تفریح باد زدن کباب روی منقل است. از میزان کل افراد شرکت‌کننده در این نظرسنجی نیز 20درصد افراد غذا خوردن را صرفا وسیله‌ای برای رفع نیاز و پاسخگویی به
گرسنگی دانسته‌اند.

> آیا خوردن یک تفریح سالم است؟
آنطور که در سطور بالا اشاره شد، خوردن یکی از اصلی‌ترین تفریحات جامعه ایرانی است که در دورهمی‌ها و مسافرت‌ها به شدت مورد اقبال و توجه بوده است.
در این زمینه سعیده موسوی جامعه شناس می‌گوید: تفریح کردن تاثیر زیادی روی بهره‌وری در جامعه می‌گذارد. اما متاسفانه بخش زیادی از هزینه تفریح در جامعه صرف خورد و خوراک می‌شود که این امر علامت مثبتی برای جامعه محسوب نمی‌شود.
وی با بیان اینکه سهم هزینه تفریح از کل هزینه سالانه خانوارها به لحاظ کیفی تنزل یافته، گفت:‌ به نظر می‌رسد به لحاظ کمی ‌میزان تفریح در جامعه تغییر چندانی نکرده به عنوان مثال مسافرت سالی دوبار در تابستان و بهار برای بیشتر خانوارها پابرجاست و آنچه در این شرایط اقتصادی قابل توجه به نظر می‌رسد کاهش کیفیت تفریحات است که به سطح پایینی تنزل
پیدا کرده است.
موسوی در پاسخ به این پرسش که آیا تفریح افراد در جوامع نسبتی با سطح رفاه و توان اقتصادی آنها دارد یا خیر گفت: قطعا تا حدی تاثیرگذار است اما موجب حذف تفریح از سبد خانوارها نمی‌شود و طبعا آنها راه‌های دیگری برای تفریح کردن پیدا می‌کنند. همین مدل در آمریکای لاتین که عمدتا از کشورهایی با مردم فقیر تشکیل شده وجود دارد؛ یعنی تفریح از سبد خانوارها حذف نمی‌شود بلکه شکل دیگری پیدا می‌کند.

> آمارها چه می‌گویند؟
به نظر می‌رسد که تفریح مفهومی‌ است که در دوره مدرن به یک نیاز و دغدغه تبدیل شده است. در واقع با رشد شهرنشینی و مناسبات سرمایه‌داری و تغییر اشکال کار کردن، که افراد مجبور هستند تحت برنامه‌ریزی‌ها و الزام‌های دوره مدرن به کار مشغول باشند، احساس نیاز به تفریح بیشتر می‌شود. در شرایطی که کار کردن، یک فعالیت خلاقانه و در راستای خودشکوفایی نباشد و تنها هدف از آن گذران زندگی باشد، افراد برای رهایی از آن شرایط تحمیلی و بعضا طاقت‌فرسا بیشتر نیازمند تفریح می‌شوند.
گزارش‌های بانک مرکزی نشان می‌دهد هزینه تفریح خانوارها با تعداد اعضای خانوار ارتباط دارد. هرچه تعداد اعضای خانوار بیشتر می‌شود، هزینه تفریح کمتر می‌شود. اما بررسی داده‌‌های آماری نشان می‌دهد سرانه تفریح در میان خانواده‌ها گرچه قدری کاهش یافته اما تقریبا تغییر خاصی در کمیت آن ایجاد نشده است.
آمارها همچنین نشان می‌دهد ایرانیان به طور میانگین دو ساعت و 52 دقیقه در طول شبانه‌روز را به فعالیت‌های شغلی اختصاص می‌دهند و بقیه ساعات را به وقت‌گذرانی و تفریح اختصاص می‌دهند..
گزارش مرکز آمار ایران حاکیست طرح گذران وقت در نقاط شهری ایران نشان می‌دهد جوانان بیشتر وقت خود را در ۲۴ ساعت روز به مراقبت‌های شخصی
طی می‌کنند.
براساس این بررسی آماری فعالیت‌های افراد بین 15 تا 24 ساله نشان می‌دهد بعد از گروه فعالیت نگهداری و مراقبت شخصی (13 ساعت و 13 دقیقه)، متوسط بیشترین زمان صرف شده در یک شبانه‌روز، به گروه فعالیت‌های آموزشی و فراگیری با 3 ساعت و 33 دقیقه و پس از آن استفاده از رسانه‌های جمعی با 2 ساعت و 8 دقیقه اختصاص
داشته است.
نکته قابل توجه آنکه میزان زمان سپری شده با مدرک تحصیلی افراد رابطه مستقیم دارد به طوری که در گروه‌های مختلف تحصیلی بالاترین زمان سپری شده برای کار به افراد دارای دکترای تخصصی با 4 ساعت و 11 دقیقه اختصاص دارد و کمترین زمان سپری شده برای فعالیت‌های شغلی در گروه سوادآموزان بوده است.
بنا بر این تحقیق میزان هرچه مدرک تحصیلی به مقاطع بالاتر مربوط شود، میزان ساعت‌های اشتغال هم افزایش می‌یابد. به طور کلی می‌توان گفت در گروه افراد تحصیلکرده تعداد بیکاران و زنانی که فقط به خانه‌داری مشغول هستند به مراتب کمتر از گروه مقاطع تحصیلی
پایین‌تر است.

> انحراف در تفریحات سالم‌تر
تا همین دو سال قبل سهم تفریحات در سبد خانوار ایرانی‌ها حاکی از توجه به تفریحات منفی و بیشتر وقت‌گذرانی بوده است.
براساس گزارش بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، در سال 94 بعد از دخانیات که .03 درصد از میانگین هزینه‌های سالانه خانوارهای ایرانی را تشکیل می‌دهد؛ تحصیل، تفریح و امور فرهنگی به ترتیب بیشترین سهم را در سبد خانوار داشته است.
بیشتر کارشناسان می‌گویند: ایرانیان برای غذا و تفریح پول به اندازه کافی دارند ولی برای مطالعه و کتاب خواندن به سختی هزینه می‌کنند.
بیشتر این موارد مرتبط با سبک زندگی ایرانی است که جامعه‌شناسان می‌گویند جامعه ایرانی به تفریحات ساده و بی‌هزینه بیشتر اهمیت می‌دهد و در مواقعی که فشار اقتصادی وجود داشته کیفیت تفریح فاصله معناداری با سطح فرهنگی غنی جامعه داشته است.

آسیب تفریح در دوره حاضر
با اینکه تا همین دو دهه قبل بیشتر تفریحات جنبه دسته‌جمعی و گروهی داشته اما اکنون علایمی ‌از فردی شدن تفریحات در جامعه نیز مشاهده شده است.
بر همین اساس به نظر می‌رسد در جامعه ما تفریحات بیشتر به سمت فردی شدن و خصوصی شدن پیش رفته‌اند و تفریحات جمعی و مشارکتی بسیار کم هستند. از طرف دیگر تفریحات فرهنگی مثل سینما رفتن، داستان خواندن، تئاتر دیدن و کنسرت موسیقی رفتن به حداقل رسیده و در عوض تفریحات دیگری جایگزین آنها شده‌اند. حالا کارهایی مثل تلویزیون دیدن، ساعت‌ها مشغول شدن به گوشی‌های موبایل، شنیدن موسیقی با هندزفری و خیابانگردی‌های بی‌هدف مهم‌ترین تفریح بخش‌هایی از جامعه به ویژه جوانان هستند. رستوران رفتن به عنوان یک تفریح خانوادگی تلقی می‌شود و مسافرت با کیفیت نامناسب و خطرات جانی بالاترین حد تفریح برای اکثریت جامعه است.
نکته حائز اهمیت اینکه اگر بخواهیم سبک زندگی معقول داشته باشیم باید نظام اجتماعی تعریف درستی از تفریح و وقت‌گذرانی داشته باشیم.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام