کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 15 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
چهارشنبه, 04 مهر 1397   Wednesday 26 September 2018
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

زمان انتشار: 22 شهریور 1397

صفحه خبر: اقتصادی

آفتاب یزد- گروه اقتصادی: قیر از جمله محصولاتی است که در پروژه‌های عمرانی کاربرد زیادی دارد و کمبود آن می‌تواند منجر به بلاتکلیفی پیمانکاران و تاخیر در به بار نشستن پروژه‌های ملی شود. این روزها محصول قیر در کشور ما حال و روز چندان مناسبی ندارد. پیمانکاران شرکت‌های راهسازی هم از وضع موجود راضی نیستند و به‌نظر می‌رسد در صورت تداوم این وضع، بسیاری از پروژه‌های عمرانی متوقف یا تعطیل شوند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد حتی پالایشگاه‌ها هم وارد عرصه سودجویی شده و تفاوت قیمت ارز، آنها را وسوسه کرده است تا یکی از اقلام مهم مرتبط با تولید قیر را عرضه نکرده یا ارائه آن را به حالت تعلیق درآورند. این ماده «وکیوم باتوم» است که ماده اولیه تولید قیر و نفت کوره به‌حساب می‌آید و 70 درصد ماده اولیه نفت کوره نیز vb است، وقتی قیمت VB که از پالایش و پخش خریداری می‌شود افزایش یابد، قیمت قیر نیز افزایش پیدا می‌کند.
اختلافات موجود میان نفتی‌ها عامل اصلی ایجاد بحران قیر است. این بار پالایشگاه ‌اران وارد گود شده‌اند. بعد از گمرکی‌ها که با ترخیص نکردن، پتروشیمی‌ها که با وارد نکردن ارز حاصل از صادرات و دلالان که با احتکار کالاهای اساسی، بازار را متلاطم کردند، اکنون نوبت پالایشگاه‌داران است.
یکی از مهم‌ترین علل توقف عرضه وکیوم باتوم خودداری پالایشگاه‌ها از عرضه محصولات مرتبط با قیر در بورس کالاست. در سال‌های قبل هم اختلاف میان شرکت پالایش و پخش و دو شرکت نفتی دیگر در افزایش قیمت خرید VB (ماده اولیه تولید قیر) از شرکت پخش و پالایش، چنین بحرانی را ایجاد کرده بود.
براساس اطلاعات موجود، قیمت ماده اولیه قیر (VB) تابع قیمت نفت کوره و نفت سفید است و اگر بیش از یک ماه قیمت آنها رشد کند، قیمت VB بر مبنای قیمت‌های جهانی افزایش خواهد یافت. این اختلاف نظرها به ضرر شرکت‌های تولید‌کننده قیر تمام می‌شود. این شرکت‌ها طرف عمده این ماجرا هستند که قربانی دعوا و سودجویی دو سر اصلی تامین‌کننده خوراک می‌شوند در حالی که اگر کار این شرکت‌ها لنگ بماند پروژه‌های عمرانی زیادی در کشور زمینگیر می‌شود و برندهای مطرح در تولید قیر نیز دچار افت فروش و تامین می‌شوند.

> رفتار بی‌ضابطه پالایشگاه‌ها و بورس
بی‌قانونی و رفتار خارج از مقررات پالایشگاه‌ها و بورس کالا از ابتدای سال 97 آغاز شد. این اختلافات و بی‌قانونی‌ها ظرف شش ماه گذشته موجب شد که چندین واحد تولید قیر در کشور با اختلال در کارکرد روبه‌رو شده و یا از ادامه فعالیت باز بمانند.
رصد اوضاع در بورس کالا نشان داده تناژ بسیار بالایی از مقدار ماده اولیه (وکیوم‌باتوم) صادر می‌شود و آمارها در بورس کالای ایران هم نشان می‌دهد چیزی حدود دو میلیون و ۳۰۰ هزار تن وکیوم‌باتوم در بورس کالای ایران عرضه شده و این در حالی است که آمار صادرات درخصوص این محصول سه میلیون و ۳۰۰ هزار تن بوده است. اما نکته اساسی این است که در حال حاضر رقابت از قیر به خوراک آن یعنی وکیوم باتوم منتقل شده است. بر همین اساس این روزها مقدار کمی وکیوم باتوم برای تعداد زیادی واحد تولیدی عرضه می‌شود آن هم با دلار آزاد، درحالی که قیمت‌ها مرتب در حال افزایش است. این داستان البته تکراری است و در سال‌های قبل هم این چرخه معیوب وجود داشته و اقدامی برای رفع آن
صورت نگرفته است.
> حالا که تحریم‌مان نکردند،
خودمان را تحریم کنیم!
گاهی برخی صنایع می‌گویند دچار تحریم هستیم. مثل خودرو سازان که ترخیص نشدن قطعات وارد شده از خارج در گمرک را عامل بروز مشکل عنوان می‌کنند. اما در صنعت قیر، عمدا دست به خود تحریمی زده شده است به این معنی که حتی اگر عامل خارجی نقشی در ایجاد و انجام تحریم نداشته باشد، خود صنایع با برخی بی‌قانونی‌ها منجر به بروز تحریم یا کمبود و تعطیلی یکی از مهم‌ترین صنایع کشور می‌شوند. کامیار فرجی کارشناس بخش بازرگانی یکی از شرکت‌های تولید‌کننده قیر می‌گوید:‌ وقتی پالایشگاه‌ها از تکلیف قانونی که قانون بودجه برای آنها مقرر کرده خودداری می‌کنند طبعا تامین خوراک مورد نیاز صنایع پایین دستی با خلل مواجه می‌شود. وی می‌گوید: این نابسامانی بر روی رفتار بورس کالا هم تاثیر می‌گذارد و آنها هم با عرضه‌های اختصاصی موجب بی‌نظمی در عرضه خوراک می‌شوند که این موضوع تولید‌کننده را به شدت متضرر می‌کند. زمینگیر شدن پروژه‌های عمرانی از تبعات این سودجویی‌ها و ناهماهنگی‌هاست. در بسیاری از پروژه‌های راهسازی کشور آسفالت ریزی و قیر کاری به خاطر عدم توانایی شرکت‌های قیر ساز در تامین قیر بلاتکلیف مانده که در نتیجه پروژه نیز معوق مانده است. این امر به خاطر عدم تخصیص به‌موقع اعتبارات و کاهش سهمیه قیر است.

> رانت 30 هزار میلیاردی
و دست‌هایی که زیاد است
برخی کارشناسان معتقدند در بازار قیر دست زیاد شده و تعداد عرضه کننده هم بالا رفته است. این موضوع موجب شده جایگاه قیر ایران در خاورمیانه به شدت در معرض آسیب قرار بگیرد. در 10 سال گذشته تا به امروز هجوم خصولتی‌ها و بانکی‌ها به بازار قیر زیاد بوده و در نتیجه کنترل عرضه و کیفیت دچار مشکل شده است. پالایش و پخش هم مجوزهای رگباری برای واحدهای متقاضی قیرسازی صادر کرده و حتی تولید قیر به زیرپله‌ها هم کشیده شده است. استاندارد هم که برای آن اجباری نیست، در نتیجه قیر بی‌کیفیت زیادی روانه بازار شده است. یکی از راهکارهایی که در این خصوص پیشنهاد شده ورود مستقیم وزیر نفت به این موضوع است که البته بعید است اتفاق بیفتد، چون در موضوع سودجویی پتروشیمی‌ها که ارز خود را وارد بازار نمی‌کردند هم چنین درخواست مداخله مستقیمی صورت گرفت که انجام نشد اما فعالان این عرصه می‌گویند باتوجه به اینکه تامین نفت خام پالایشگاه‌ها بر عهده شرکت ملی نفت می‌باشد و تحویل vb به شرکت‌های قیرساز نیز طبق قانون بودجه، وظیفه وزارت نفت است، لازم است تحویل فوری وکیوم باتوم را مستقیما وزارت نفت مدیریت کرده و درخصوص آن دستورات مقتضی را صادر کند.
تا وقتی پای رانت در میان باشد هر مدیر یا بخشی ممکن است وسوسه شود که منافع خود را بیشتر از منافع کشور در نظر بگیرد!
حال این موضوع به بخش‌های مرتبط با پتروشیمی‌ها هم سرایت کرده است. حمیدرضا قریشی پژوهشگر اقتصادی می‌گوید پای رانت ۳۰ هزار میلیارد تومانی 20 شرکت وابسته به پتروشیمی‌ها در میان است که اینها خوراک خود را با ارز 3800 تومانی از دولت دریافت می‌کنند و با نرخ هشت هزار تومان در بازار ثانویه می‌فروشند.
اما مسئله اینجاست که نظارت کافی وجود ندارد و این رانت‌ها خود به خود موجب می‌شود که پتروشیمی‌ها و به دنبال آن پالایشگاه‌ها نخواهند یا نتوانند کار چندانی را پیش ببرند.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام