کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 15 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
دوشنبه, 29 مرداد 1397   Monday 20 August 2018
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

آفتاب یزد بر روی سرور های قدرتمند هاست ابری پارس پک میزبانی می شود

زمان انتشار: 18 مرداد 1397

صفحه خبر: زندگی

آفتاب یزد- نجمه حمزه نیا: یکی از مسائلی که انسان را از دیگر موجودات هستی متمایز می‌کند، قدرت تعقل و تکلم اوست و به این شکل انسان، حیوان ناطق نام گرفته است، هر چند وقتی تکلم به شکل مناسب انجام نشود، برای فرد و مخاطبانش اصوات تکراری، مکث و جملات نامشخص آزاردهنده می‌شود. در جامعه ما لکنت زبان از مهم ترین و متداول ترین اختلالات تکلمی است که معمولاً در دوران خردسالی آغاز
می شود .آفتاب یزد با توجه به اهمیت موضوع در این باره با دکتر امیر آرامی ، کارشناس ارشد گفتار درمانی و دکترای علوم تربیتی و روانشناسی کودکان استثنایی به گفت و گو نشسته است .

آقای دکتر آرامی! در ابتدا برایمان بگویید لکنت چیست؟
هرگونه اختلال در روانی گفتار و الگوهای زمان بندی طبیعی آن که منجر به اختلال در توالی ، پیوستگی و سرعت مناسب گفتار شود لکنت زبان نامیده می شود .

شیوع بیماری لکنت در جوامع به چه میزان است ؟
از نظر میزان شیوع آمار رسمی در ایران در مورد بیماری لکنت زبان ، هنوز اعلام نشده ولی جدیدترین تحقیقات در خارج از ایران نشان
می دهد سالیانه بین 5 تا 8 درصد از کودکان مبتلا به لکنت می شوند و در 90 درصد مواقع سن ابتلا به لکنت بین 2 تا 4 سال است و فقط در
10 درصد مواقع شروع لکنت قبل از 2 سالگی یا بعد از
5 سالگی می باشد. با توجه به آمار سال 95 جمعیت 0 تا 4 سالگی حدود هفت میلیون نفر می باشد و با حساب ساده 350 تا 560 هزارکودک در سال مبتلا به لکنت می شوند. میزان شیوع لکنت در پسرها سه برابر دخترها می باشد. با افزایش سن، میزان ابتلا به لکنت با توجه به اقدامات درمانی به ویژه گفتاردرمانی وهمچنین درمان خودبه خودی کاهش پیدا می کند و این آمار در بزرگسالان به یک درصد میزان افراد جامعه تقلیل پیدا می کند . براساس مطالعات انجام شده آمارهای رسمی در
ایران نیز یک درصد شیوع لکنت در بزرگسالان را تایید می کند جمعیت بالای 40 سال کشور براساس آمارسال 1395 حدود سی میلیون نفر می باشد که بر این اساس چیزی حدود
300.000 نفر از بزرگسالان در کشور دارای لکنت زبان
می باشند . مطالعات انجام شده نشان داده که در جوامع دوزبانه امکان ابتلا به لکنت کمی بیشتر از جوامع تک زبانه می باشد.

علایم و نشانه‌ های لکنت زبان چیست؟
علائم بیماری لکنت زبان می تواند به صورت های مختلفی از جمله تکرار کل کلمه ، تکرار اول
کلمه ، کشش صداها، قفل روی کلمه و شروع گفتار، تنفس معکوس و حرکات اضافه در چهره و اندام ها در افراد مختلف دیده شود .

چگونه می توان علت بیماری لکنت را شناسایی کرد؟
در رابطه با علت شناسی لکنت نظریه های متفاوتی وجود دارد . مهم ترین مسئله ای که باید ابتدا به آن توجه شود این است که چه چیزی علت شروع لکنت است. وقتی در رابطه با علت لکنت صحبت می کنیم باید دو مقوله را از به طور مجزا بررسی کنیم . ابتدا علت شروع اختلال لکنت و دوم علت لحظه وقوع لکنت می باشد. همه افراد دارای لکنت همه جا وهر زمان لکنت نمی کنند و در زمان ، مکان و با افراد مختلف احتمال وقوع لکنت متفاوت است. پس این مهم است و باید مجزا شود که چه چیزی باعث شده در این لحظه و موقعیت لکنت اتفاق بیفتد و اینکه علت اصلی شروع لکنت چه بوده است.

در مورد علت شروع لکنت برایمان شرح دهید .
بیشتر نظریه های موجود در رابطه با علت شروع لکنت بر تفاوت‌های عصب شناختی در مغز و سیستم عصبی مربوط به گفتار اشاره می کند که سبب تفاوت در پردازش اطلاعات حرکتی بخصوص در ناحیه حرکتی ثانویه مغز SMA یا secondary motor area می شود و در نتیجه آن سیستم بیان و تولید گفتار افراد را
بی ثبات می کند و سبب ابتلا به لکنت
می شود در بیش از 70 درصد مواقع علت این تفاوت عصب شناختی مسائل ژنتیک است و در کمتر از
30 درصد مواقع مسائل غیر ژنتیکی مطرح می شود.

در مورد تاثیر عامل ژنتیک بر شروع لکنت برایمان بگویید .
از نظر ژنتیک بحث چند کروموزومی در لکنت مطرح می باشد یعنی چندین کروموزوم با هم دخیل هستند و سبب بروز این اختلال
می شوند که کروموزوم دوازده در اکثریت موارد ثابت
می باشد و در کنار کروموزوم دوازده می تواند
به صورت غیر ثابت کروموزوم های دیگر نیز درگیر باشند. پس بحث تفاوت های عصب شناختی چه از نظر عملکردی" founction" و چه ساختاری" stractural "شرط لازم برای شروع لکنت است اما کافی نیست و فاکتورهای دیگری نیز از جمله ساختارهای زبانی مورد استفاده و همچنین مسائل روانشناختی و به عنوان شرط کافی برای شروع لکنت مطرح
می شود.
چگونه عوامل روانشناختی بر ایجاد یا تشدید بیماری لکنت تاثیر گذارند؟
به زبان ساده کودکی را در نظر بگیرید که از نظر ساختارهای عصب شناختی لازم برای گفتار دارای نقص و تفاوت هایی با سایر کودکان و همچنین زمینه ابتلا به لکنت است، این کودک بین 2 تا
4 سالگی شروع به استفاده از بافت ها و ساختارهای زبانی پیچیده گفتار از قبیل جمله های طولانی تر، کلمات سخت تر، ساختارهای صرف و نحوی و دستوری پیچیده تر تلفظ حروف و الگوهای
واج شناسی جدید کرده و خود این مسئله می تواند سبب افزایش احتمال شروع لکنت شود و این در
حالی است که مغز در حال تلاش برای رد شدن از این مرحله و تطابق خود با شرایط جدید است حال در خیلی از کودکان یک عامل روانشناختی مثل ترس ناگهانی، استرس، هیجان و ... می تواند مزید بر علت شده و سبب درگیر شدن مغز با آن موضوع و در نتیجه کنترل کمتر روی پردازش گفتار شود و در نتیجه علائم لکنت بیشتر و بیشتر خودش را نشان می دهد. به عنوان مثال یک خودرو را در نظر بگیرید که موتور ضعیفی دارد
( علل ساختاری عملکردی) در سطح جاده صاف
مشکلی ندارد و آرام آرام به پیش می رود اما به سر بالایی که می رسد (علل زبان شناختی) کم کم شروع به نشان دادن علائم می کند حال به این خودرو با سنگینی ( مسائل روانشناختی)
نیز اضافه شود می توانید پیش بینی کنید که چه اتفاقی خواهد افتاد . این اتفاق همان موردی است که در کودکی بین2 تا 4 سال پیش می‌افتد
تفاوت‌های عصب شناختی وجود دارد شروع به استفاده از ساخت های زبانی پیچیده‌تر
می کند علائم لکنت اولیه با ناروانی طبیعی شروع می شود مشابه این اتفاق در کودکان دارای
سندرم داون نیز مشاهده می شود،فرد دارای
سندرم داون که دارای تاخیر گفتاری است وقتی شروع به حرف زدن می کند و پیشرفت در ساخت های زبا نی مورد استفاده او ایجاد می شود، نیاز به هماهنگی های حرکتی بیشتری در سیستم حرکتی گفتار
دارد و به همین علت علائم لکنت در وی مشاهده
می شود، حالا تصور کنید فاکتور سوم که همان علائم روانشناختی است نیز به این موضوع اضافه شود. برای همه ما انسان ها پیش آمده که در مواقعی عصبانی، ناراحت یا مضطرب هستیم و به نوعی ذهن مان درگیر یک یا چند تنش با بحران است. این امر سبب می شود تا حالت‌های عملکردی، خلقی، شناختی و رفتاری ما در سطوح مختلف تغییر کند و نسبت به مواقعی که دارای این حالت‌ها نیستیم در سطح پایین تری قرار بگیرد . تصور کنید فرد ورزشکاری را که به خاطر
هیجان یا اضطراب با فشار روانی ناشی از
تماشاچی ها نتواند حرکت یا فعالیتی که بارها بارها به راحتی آن را انجام داده را مثل قبل و به خوبی گذشته
انجام دهد . به همین علت عملکرد گفتاری فرد نیز می‌تواند دستخوش تغییر شود .
بی ثباتی حرکتی و تفاوت عملکردی و ساختاری در سیستم عصبی وجود دارد، بیان یک جمله پیچیده یا سخت را هم داریم، تازه فاکتور سوم که همان استرس و هیجان یا اضطراب ناشی از مسائل روزمره می‌باشد نیز اضافه شده و سبب
کاهش کنترل سیستم عصبی در عملکرد
اندام های گفتاری شده و لکنت بیشتری اتفاق می افتد. این مدل توصیف علت بروز لکنت به نظریه پکمن معروف است و به pacman2011خوبی شروع لکنت در کودکان را توصیف می کند اما این الگو برای لکنت در سن های بالاتر، کودکان مدرسه رو، نوجوانان و بزرگسالان متفاوت است ، علت لحظه وقوع لکنت مطرح می شود.

در مورد علت لحظه وقوع لکنت برایمان توضیح دهید؟
به تدریج و با گذر زمان در صورت عدم پیگیری درمانی یا بهبود خود به خودی فرد دارای لکنت تجربه های مختلفی از شکست‌های گفتاری، پاسخ‌های نامطلوب از اطرافیان، تمسخرو تحقیر را تجربه می کند و خود این قضیه سبب سرخوردگی و کاهش اعتماد به نفس هم در رفتار و هم در گفتار فرد می شود . فرد دائم در تلاش است تا لکنت خود را پنهان کند و نگران این است که مردم به لکنت چه عکس العملی نشان می دهند
به مرور زمان خود نگرانی و ترس از بروز لکنت و انگشت نما شدن او به عنوان یک فرد دارای لکنت می تواند به عنوان یک عامل روانشناختی و فاکتور چهارمی وارد عمل شود . زمینه عصب شناختی و
پیچیدگی های گفتاری و تنش های روزانه
درگیر کننده ذهن وجود دارند و به این عوامل ،
اضطراب و نگرانی از بروز لکنت نیز اضافه می‌شود و
هر بار که فرد لکنت را تجربه می کند، نگرانی او برای حرف زدن بیشتر و بیشترمی شود و همین
نگرانی ها باعث مطرح شدن علت لحظه وقوع لکنت
می شود هر بار که فرد قصد صحبت کردن دارد موجی از استرس و هیجان سراسر وجود فرد را فرا می گیرد . ضربان قلب او بالا می رود تنفس به هم
می ریزد و لرزش در اندام های مختلف بدن ایجاد می شود . عضلات مختلف بدن از جمله شکم، قفسه سینه، گفتاری مانند حلق و حنجره دچار انقباض وسفتی می شود و بیان هر کلمه و شروع گفتار برای وی سخت ترین کار دنیا می شود و هر بار اتفاق افتادن لکنت باعث می شود شروع گفتار برای دفعه های بعد سخت تر و سخت تر شود و کلام که یک موهبت الهی و توانایی منحصر بفرد در انسان است تبدیل به یکی از سخت ترین و زجر آورترین فعالیت های موردنیاز یک فرد طی زندگی شود .

چگونه لکنت می تواند سبب ایجاد مشکلات روانشناختی شود؟
هر بار بیان خواسته، اظهارنظر کردن در رابطه با موضوعات مختلف، ابراز احساسات، پاسخ دادن به سوال گفتن اسم، سلام و احوال پرسی و... برای فرد مبتلا به لکنت همانند یک جدال سرسختانه است و حتی فکر و تصور صحبت کردن در حضور دیگران نیز می تواند سبب بروز علائم روانشناختی ثانویه همچون اضطراب و نگرانی شود . در نهایت در غالب مواقع منجر به اجتناب از حرف زدن در فرد می شود سکوتی که انتخاب و ترجیح اجباری خود فرد دارای لکنت است .در این چنین شرایطی کنترل و درمان علائم روانشناختی ثانویه اضافه شده به لکنت از جمله اضطراب، کاهش اعتماد به نفس، سرخوردگی، ترس از حضور در جمع و ...می تواند به صورت غیر مستقیم سبب کاهش علائم لکنت شود ولی درمان آنها هیچ وقت سبب درمان لکنت نشده ولی به عنوان یک عامل بسیار قوی در کنترل لکنت و بی ثباتی‌های گفتاری مطرح است .

راهکار درمان یا کنترل بیماری لکنت را برایمان بگویید؟
در سراسر جوامع پزشکی و علمی پیشرفته ، خط اول درمان و تشخیص لکنت برعهده گفتار درمانگران می باشد . روند درمان لکنت برای سنین مختلف کاملا متفاوت است .در سنین کودکی تکیه بر آغاز درمان بلافاصله بعد از شروع اختلال است . تشخیص اینکه برای درمان مستقیم شروع شود یا اینکه به صورت غیرمستقیم شرایط کنترل شود برعهده گفتار درمانگر مجرب و آموزش دیده در زمینه لکنت می باشد . تاکید بر این است که همه کودکان دارای لکنت بهبود
خود به خودی ندارند هر چند که آمارها نشان
می دهد 70 درصد کودکان دارای لکنت به طور خود به خودی خوب می شوند ولی ذکر یک نکته بسیار قابل توجه است و اینکه تمام بزرگسالان دارای لکنت از همین سن لکنت کردن را آغاز کرده‌اند .

اصول درمان لکنت کودکان چیست؟
درمان لکنت کودکان شامل چند اصل کلی است که برخی از آنها شامل جلوگیری از تشدید علائم ،کمک به رفع مشکل گفتاری و جلوگیری از تثبیت و ماندگار شدن علائم ،کنترل شرایط محیطی بهبود یا تشدید کننده لکنت (محیط عاطفی کودکان)، روش های گفتاری مستقیم یا غیر مستقیم کمک کننده به کاهش تجربه لکنت وافزایش تجربه گفتارروان، افزایش مقاومت کودک در برابر عوامل روانشناختی همچون اضطراب که به مرور زمان در فرد ایجاد می شود ، کنترل شرایط محیطی ،عکس العمل اطرافیان ،افزایش توانایی تحمل واکنش های اطرافیان و افزایش آگاهی اطرافیان و جامعه در رابطه با لکنت زبان نحوه برخورد با آن ، در ضمن باید متناسب با هر کدام از اهداف
برای هر کودک درمان منحصر بفرد و اختصاصی وجود دارد و به هیچ عنوان نمی توان برای درمان لکنت نسخه واحدی را تجویز کرد .

در مورد نقش گفتار درمانگر در کنترل لکنت کودک برایمان بیشتر بگویید؟
نقش گفتار درمانگر در کنترل لکنت کودک به طور خلاصه شامل برخی موارد می باشد که عبارتند از راس هرم تشخیص مراجعه و درمان یا صبر کردن برای درمان خود به خودی ، کمک کننده و تسریع کننده روز درمانگر، جلوگیری از تشدید و ثبت علائم ، ارجاع جهت استفاده از سایر روش های مداخلات درمانی می باشد .
چه زمانی بهترین سن شروع درمان لکنت است ؟
بدیهی است که بهترین سن شروع درمان لکنت بلافاصله پس از شروع علائم و سنین
پیش دبستانی است و هرچه سن بالاتر برود روند درمان لکنت سخت تر و متفاوت تر از سن پیش دبستانی وبه گونه ای که شیوه‌های درمانی سنین
بالاتر کاملا متفاوت با لکنت دوران کودک
می باشد .تحقیقات نشان داده که بعد از درمان خود به خودی در سنین کودکی احتمال برگشت علائم و سنین نوجوانی وجود دارد .

در مورد نتیجه مطالعات جدید در مورد لکنت برایمان بگویید .
تحقیقات جدید نشان می دهد که میزان اضطراب کودک دارای لکنت در شروع لکنت با کودک بودن لکنت مقاومتی ندارد تفاوتی در میزان اضطراب خانواده‌های کودک دارای لکنت در شروع لکنت با کودک بدون لکنت وجود ندارد، شیوه‌های فرزند پروری علت بروز لکنت در کودکان نیست و دوقلوهای تک تخمکی اگر
یکی از قل‌ها دارای لکنت باشد احتمال ابتلا به لکنت درقل دوم16درصد است پس ژنتیک 100 درصد علت نیست ولی عامل بسیار مهمی در شروع لکنت می باشد .
توصیه پایانی
انتظار از جامعه خادم پزشکی و روانشناسی این است که در صورت مواجهه با لکنت کودک خانواده را به انتظار درمان خود به خودی از پیگیری روند بهبود منصرف نکنند و به جهت لزوم تشخیص شروع درمان مستقیم و غیرمستقیم به گفتار درمانگر مجرب ارجاع بدهند گفتار درمانگر با توجه به شناخت علائم ناروانی طبیعی، لکنت خفیف یا شدید و همچنین شرایط محیطی و تواتر
رخداد لکنت تقسیم به چگونگی درمان یا
صبر کردن می گذرد . اغلب مواقع مشاهده می شود که بعضی از توصیه های نابجا و صبر خانواده‌ها به لکنت اولیه وخفیف سبب تشدید و تثبیت علائم و تبدیل آن به لکنت شدید می شود و بعد از آن به ناچار به گفتار درمانی ارجاع داده می شوند و این در حالی است که کنترل لازم در این مرحله بسیار سخت تر و احتمال ماندگار شدن علائم بسیار بیشتر است . غالبا توقع از گفتار درمانگر این است که خیلی سریع علائم لکنت کنترل شده ولی مرکز این نکته بسیار مهم است که کنترل علوم لکنت مسئله زمانبری است نوسانی بدون علوم و کاهش یا افزایش دورانی علوم لکنت ،غیر قابل پیش بینی بودن و تاثیر پذیری از مسائل مختلف
طول کشنده بودن روند درمان از ویژگی های لکنت دوران کودکی است و خانواده باید در کنار اقدامات گفتار درمانی صبر و تحمل برای تکمیل روز درمان را یاد بگیرند .تحقیقات نشان داده است که اقدامات گفتار درمانی می تواند احتمال درمان لکنت کودکان را 7.5 برابر کند . بنا براین جامع پزشکی به عنوان خط اول مراجع توسط
خانواده ها می توانند نقش بسیار مهمی را در ارجاع به موقع و موثر داشته باشند . طی روند درمان در صورتی که عوامل روانشناختی نیز در کنار لکنت وجود داشته باشد، همکاری تیم‌های پزشکی و روانشناسی می تواند به عنوان تسهیل کننده روند درمان مطرح باشد و ذکر این نکته بسیار مهم است که درمان اضطراب مساوی با درمان لکنت نیست . تاثیر درمان های دارویی برای لکنت بسیار محدود و تائید نشده هستند واغلب به عنوان درمان های کمکی برای کنترل علائم افراد دارای لکنت استفاده
می شود .


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام