کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 12 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
پنج شنبه, 02 اسفند 1397   Thursday 21 February 2019
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

زمان انتشار: 13 خرداد 1397

صفحه خبر: فرهنگی

آفتاب اقتصادی- علیرضا تاریوردی: بدون تردید ماه عسل یکی از محبوب‌ترین و پربیننده ترین برنامه‌های تلویزیون ایران است. سهم عمده‌ای از این محبوبیت به ویژگی‌ها و توانایی‌های ذاتی و شخصیتی احسان علیخانی مجری و تهیه‌کننده برنامه مربوط می‌شود اما علاوه بر او مولفه‌های دیگری هم در این موفقیت نقش دارند که می‌توان این عوامل را در دو بخش عوامل محتوایی و عوامل شکلی طبقه‌بندی کرد:

عوامل محتوایی
خلاقیت در انتخاب سوژه ها: ماه عسل قید و بندهای معمول در انتخاب موضوع را تا حدود زیادی کنار گذاشته و در مواردی سعی کرده موضوعات جذاب و جدیدی را مورد چالش قرار دهد. موضوعاتی مثل خیانت، بچه‌های تعویض شده در بیمارستان، جاهل و بزن بهادری که در اثر جادوی عشق همسرش توبه کرده، کسی که ادعای کشف داروی سرطان دارد و ده‌ها موضوع جالب دیگر که نشان‌دهنده خلاقیت و توانایی سازندگان برنامه است.البته تیم قوی و متخصص ماه عسل که از کارشناسان علوم تربیتی و روان‌شناسی نیز بهره می‌برد در این امر بسیار موثر بوده است. ناگفته نماند که خط قرمزهای سخت‌گیرانه صدا و سیما و عرف جامعه هنوز اجازه نداده است تا موضوعات جسورانه‌ای مانند کارگران جنسی، دگرباشان و... مطرح شود.
نوآوری در محتوا: ماه عسل در محتوای برنامه از محتواهای تکراری و کلیشه‌ای رایج در برنامه‌های مناسبتی استفاده نمی‌کند. مهمانان برنامه خیلی فرصت نطق و خطابه‌های اخلاقی یک طرفه و موعظه‌های نصیحت‌مآبانه را پیدا نمی‌کنند. در واقع محتوای برنامه از موضوعات واقعی و مرتبط با زندگی روزمره تشکیل می‌شود. موضوعاتی که هرکدام از ما به نوعی با آن درگیر بوده‌ایم و با پوست و گوشت و استخوان خود حس کرده‌ایم.
ارائه الگوهای واقعی : مهمانان برنامه قهرمانان دست‌نیافتنی نیستند بلکه انسان‌هایی معمولی هستند از جنس آدم‌هایی که هر روز می‌بینیم. این انسان‌ها که هرکدام از جنبه‌های مختلف مادی و معنوی موفقیتی را کسب کرده‌اند از تجربیات واقعی خود سخن می‌گویند. بنابراین الگوهای معرفی شده در ماه عسل، موجودات ماورایی و اسطوره‌ای و انسان کامل نیستند بلکه انسان‌هایی عادی با نقاط ضعف و قوت هستند که توانسته‌اند جنبه‌ای از وجود خود را شکوفا کنند.

عوامل مرتبط با فرم و شکل برنامه
زنده بودن برنامه: زنده بودن برنامه باعث همذات‌پنداری بیننده با مجری و مهمان برنامه می‌شود و به نوعی شریک در جریان برنامه می‌شود. علاوه بر آن زنده بودن برنامه شائبه دستکاری و سانسور را کاملا از بین می‌برد به همین دلیل گاهی مسائلی مطرح می‌شود که شاید اگر برنامه زنده نبود مورد حذف و تعدیل قرار می‌گرفت.
تیتراژهای عامه‌پسند و جذاب: در این برنامه برای تیتراژ از موسیقی پاپ و از خوانندگان محبوب و پرطرفدار استفاده می‌شود. ضمنا در ساختن ویدیوی این تیتراژها نیز از تکنیک‌های جدید و به‌روز استفاده می‌شود که جذابیت آن را بالا می‌برد.
ویژگی‌های فردی مجری: مجری جوان، خوش‌صدا و خوش‌چهره به همراه اعتماد به نفس بسیار بالا و در عین حال قدرت کنترل خیلی عجیب بر احساسات خود که یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت برنامه است. برای اولین بار به جای مردان و زنان میانسال با ظاهر استاندارد مذهبی، یک جوان خوش‌تیپ با لباس‌های جوانان امروزی از معنویت و انسانیت سخن می‌گوید. بدیهی است که طرح موضوعات انسانی و نوع‌دوستانه از زبان چنین شخصی بیشتر به دل جوانان می‌نشیند.
نقش ویژگی‌های فردی احسان علیخانی در موفقیت برنامه آن‌قدر پررنگ است که هرگاه مجری تغییر کرده برنامه به شدت تنزل کرده و مخاطبان را از دست داده است تا اینکه باز علیخانی تصمیم به بازگشت گرفته است.
نداشتن دغذغه زمان: زمان برنامه کاملا کافی و سخاوتمندانه است و به همین دلیل مهمان برنامه بدون استرس و نگرانی می‌تواند افکار و احساسات خود را به زبان بیاورد. این فرصت کافی باعث شکوفاتر شدن ذهن او در تولید و بیان مفاهیم می‌گردد.
فضای گرم و صمیمی :صراحت کم‌نظیر مجری به همراه شوخی‌های مکرر و حس صمیمیتی که با مهمان برنامه برقرار می‌کند نقش مهمی در ایجاد فضایی گرم و دوستانه دارد. در این فضا مهمان برنامه احساس راحتی می‌کند و می‌تواند بیشتر خودش باشد و کمتر نقش بازی کند. به این ترتیب است که مهمانان به راحتی تمام رودربایستی‌ها و نقش‌های خود را کنار می‌گذارند و صادقانه و بی‌ریا از خودشان و از
قصه هایشان می‌گویند.
مجموعه عوامل فوق باعث ایجاد فضایی عرفانی و احساسی می‌شود به طوری که مهمان در یک حالت تخدیر و خلسه معنوی، خود را در اتاق اعتراف تصور می‌کند و بی‌اختیار و بدون توجه به میلیون‌ها بیننده‌ای که او را زنده تماشا می‌کنند، پنهانی‌ترین و خصوصی‌ترین جنبه‌های ذهن و زندگی خود را فاش می‌کند و به نوعی کاتارسیس رسیده و تخلیه می‌شود و در نهایت به آرامش می‌رسد. البته این افراد بعد از تمام شدن برنامه و بیرون آمدن از فضای آن ممکن است پشیمان شده و گفته‌های خود را تکذیب یا تعدیل کنند که برای مثال در مورد خانم بهنوش بختیاری این اتفاق افتاد.

نقاط ضعف
علاوه بر عوامل مثبت یادشده که در فراگیری و جذب مخاطبان موثر بوده، ماه عسل مانند همه برنامه‌های دیگر دارای نقاط ضعف و منفی هم هست که بهتر است نگاهی هم به این موارد داشته باشیم
سطحی‌نگری: عدم نگاه ریشه‌ای و تحلیلی به آسیب‌های اجتماعی و در مقابل آن نگاهی سطحی و احساسی به موضوعات و مشکلات اجتماعی. در اکثر موارد مهمان برنامه مقصر اصلی معرفی می‌شود که مثلا راه خطایی را رفته و حالا با یک تلنگر یا تجربه‌های دردناک و فراوان متحول شده و به اشتباه خود پی برده است. در واقع می‌توان گفت نگاه ماه عسل بیشتر به معلول است تا ریشه‌یابی علل و عوامل ناهنجاری‌های رفتاری و اجتماعی.
برخورد جهت‌دار با مقوله خیریه و نیکوکاری: متاسفانه ماه عسل در زمینه نیکوکاری کاملا انحصارطلبانه برخورد می‌کند. در این برنامه از خیرین و موسسه‌های خیریه با سابقه و موفق همچون جمعیت امام علی خبری نیست و یا افراد خیر معرفی می‌شوند یا اگر قرار باشد توسط نهادی و به شکل ملی و گروهی انجام شود حتما باید یک نهاد حکومتی یا موسسه خیریه تایید شده و دارای گرایش‌های خاصی سیاسی آن را به عهده بگیرد. این نگاه جناحی و تنگ‌نظرانه قطعا در کمپین‌های نیکوکاری ملی تاثیر منفی زیادی خواهد گذاشت.
دانش ناکافی مجری: با اینکه مجری ماه عسل در طول این ده سال سعی کرده این نقص خود را جبران کند اما بازهم دانش کم او در رابطه با دین، عرفان، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و علوم دیگر مرتبط با موضوعات برنامه کاملا واضح و مشخص است. او دقیقا مانند یک فرد عامی کمترین اصول شناخته شده روان‌شناسی را هم در مصاحبه با مهمان‌ها رعایت نمی‌کند. البته منظور این نیست که مجری باید در تمام علوم انسانی تحصیلات دانشگاهی داشته و متخصص باشد بلکه باید مختصری آشنایی در حد دایره‌المعارف با این علوم داشته باشد تا بتواند گفت‌وگو را در جهت منطقی و علمی راهبری کند و از حد گپ دوستانه بالاتر ببرد. سهم زیاد مجری از زمان برنامه: پلاتوها و گفت‌وگوهای مستقیم و بسیار طولانی مجری با بینندگان گاهی خسته‌کننده و ملال‌آور می‌شود. حال اگر پلاتوهای تبلیغاتی مکرر را هم به
این اضافه کنیم حضور بیش از اندازه مجری را حس
می‌کنیم.
عدم توانایی در مدیریت زمان:اگرچه زمان برنامه کافی است اما مدیریت مناسبی برای تعداد مهمان‌ها و تقسیم زمان انجام نمی‌شود. تعدد مهمان‌ها در موارد متعدد باعث شده تعدادی از مهمانان فرصت صحبت پیدا نکنند. مهارت قطع کردن صحبت مهمان‌ها یک توانایی ذاتی است که گویندگان و مجریان کمی این قابلیت را دارند و به نظر می‌رسد احسان علیخانی علی‌رغم تمام ویژگی‌های مثبت، از این مهارت برخوردار
نیست.
عبور از خط قرمزهای رفتاری: صراحت و رک گویی بیش از حد احسان علیخانی در بعضی موارد به بی‌نزاکتی و بی‌ملاحظه بودن نزدیک می‌شود.شوخی‌ها اگرچه در گرم کردن فضای برنامه تاثیر خوبی دارد اما در مواردی ممکن است به مرز توهین نزدیک شود که مجری در مواردی این مرز را رد می‌کند. تبلیغات بازرگانی مکرر: برای یک اپراتور تلفن همراه، یک اپلیکیشن، و... که اثر ارزش‌های انسانی مطرح شده را کم می‌کند و این شائبه را در ذهن بیننده ایجاد می‌کند که ارزش‌های انسانی را هم می‌توان دستاویزی برای تجارت و کسب سود قرار داد.و نکته آخر این که برنامه ماه عسل در شکوفایی، تبلیغ و تقویت جنبه‌های زلال و معنوی انسانی بسیار موفق بوده است. این برنامه به دور از کلیشه‌های رایج و به دور از نصیحت‌ها و موعظه‌های اخلاقی یک‌طرفه، توانسته قلب‌های بسیاری را بلرزاند و جان‌های بسیاری را تلنگر بزند و با خیر و خوبی آشنا کند. ماه عسل اتفاق خوبی است که در صدا و سیما رخ داده و می‌تواند با رفع نواقص و ضعف‌ها تاثیرگذاری بیشتری در فضای رسانه‌ای داشته و در ترویج نوع‌دوستی و ارزش‌های انسانی موفق تر باشد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام