کاربران محترم: دسترسی به صفحات داخلی روزنامه از ساعت 15 میسر می باشد
AFTAB YAZD NEWSPAPER
چهارشنبه, 24 مرداد 1397   Wednesday 15 August 2018
RSS فیدخوان
روزنامه در یک نگاه

جستجو در آرشیو

 Instagram.com/aftabyazd
طراحی و اجرا: هنر رسانه

آفتاب یزد بر روی سرور های قدرتمند هاست ابری پارس پک میزبانی می شود

زمان انتشار: 03 اردیبهشت 1397

صفحه خبر: بازار پول

آفتاب اقتصادی- گروه بازار پول: آنقدر در روزها و ماه‌های اخیر واژه «حباب» توسط مسئولان و برخی کارشناسان تکرار شده که به نظر می‌رسد استفاده مجدد از آن با توجه به روند حال حاضر اقتصاد ایران، اثر بخشی سابق خود را از دست داده است. اینکه این «حباب» دقیقا به چه چیزی اشاره دارد و قرار است چه زمانی از بین برود، پرسش بزرگی است که همواره بی‌پاسخ مانده است.
در آخرین اظهارات مرتبط با «حباب»، ولی‌اله سیف؛ رئیس کل بانک مرکزی گفته است: «بانک مرکزی با عرضه سکه، حباب پیش آمده را از بین می‌برد. در گذشته نیز شاهد حباب در نرخ سکه بودیم و بانک مرکزی از طریق پیش فروش و حراج سکه را به بازار عرضه می‌کرد تا حباب از بین برود و با دلار هماهنگ شود.»
اگر حتی فرض را بر این بگیریم که واقعیت اقتصاد ما حول محور «حباب» می‌چرخد، تا چه زمانی باید حراج سکه را برای پیشگیری از «حباب» احتمالی در قیمت آن ادامه داد و آیا عملا چنین چیزی برای دولت و بانک مرکزی مقدور است؟!

آغاز سالی متفاوت در اقتصاد
ناگفته پیداست که اقتصاد ایران سال جاری را به گونه‌ای متفاوت از سال‌های پیشین آغاز کرد و طی ماه گذشته، رویدادهایی در این حوزه اتفاق افتاد که همه مردم و جامعه را درگیر مسائل اقتصادی کشور کرد. نقطه اوج این بحران در نیمه دوم فروردین ماه بود که منجر به رسیدن قیمت دلار به ارقامی نجومی نظیر 6500 یا 6800 تومان شد.
پس از آن بود که بالاخره دولت و بانک مرکزی به تکاپو افتادند و پس از تشکیل یک جلسه اضطراری، قیمت دلار رسما از 21 فروردین ماه به صورت تک نرخی 4200 تومان اعلام شد. همزمان با این خبر، اعلام شد که مردم هیچ دغدغه‌ای برای تامین دلار مورد نیاز خود نداشته باشند؛ چرا که دلار به صورت نامحدود در اختیار افراد متقاضی قرار می‌گیرد.

انکار مسئولان نسبت به تاثیر بازار سکه بر ارز
گذشته از اینکه به اذعان بسیاری از فعالان بازار ارز، مردم و کارشناسان همچنان خبری از توزیع دلار 4200 تومانی نیست، اما مسئله‌ای اساسی تر در این میان مطرح است و آن اینکه بازار سکه و طلا به شدت تحت تاثیر بازار ارز قرار گرفته و این مسئله به باور اقتصاددانان کاملا منطقی و اجتناب‌ناپذیر است.
هرچند این مسئله توسط مسئولان اقتصادی کشور رد شده و ظاهرا به باور آنها این دو بازار منفک هستند و تاثیر چندانی نیز بر یکدیگر ندارند! در همین راستا، ولی اله سیف در خصوص اینکه چرا بازار طلا از دلار ۴۲۰۰ تومانی تبعیت نمی‌کند و قیمت سکه طلا بالاتر از ارزش واقعی آن است، گفت: «سکه شرایط خاص خود را دارد!»
پرسش اینجاست که چگونه می‌شود در همه بازارهای بین المللی، قاعده تاثیر این دو بازار بر یکدیگر به عنوان یک اصل پذیرفته شده، اما در کشور ما همچنان این مسئله نیز یکی دیگر از تفاوت‌های عجیب اقتصادی کشورمان با سایر کشورهای جهان است؟!

عدم شفافیت
نکته اساسی که همواره در مورد اقتصاد ایران توسط کارشناسان مطرح و مورد انتقاد است، عدم‌شفافیت در اقتصاد کشورمان و لزوم پرداختن به‌این امر مهم می‌باشد. اما ظاهرا باید به این نقد، عدم مسئولیت‌پذیری را نیز اضافه کرد و ناگفته پیداست که انتظار شنیدن اخبار، آمار و گزارش‌های دقیق و صحیح، کاملا بجا و از حقوق اولیه شهروندان در یک جامعه محسوب می‌گردد.
عدم مسئولیت‌پذیری برخی مسئولان آفتی است که ممکن است جبران آن به سادگی مقدور نباشد؛ چرا که منجر به از بین رفتن اعتماد عمومی می‌شود و در این صورت، تاثیر سخنان مسئولان بر مردم روز به روز و لحظه به لحظه کاهش خواهد یافت. در چنین شرایطی، به هنگام اطلاع رسانی حتی در مواردی که ضرورت اعتماد مردم به اخبار منتشر شده وجود دارد،‌ به عنوان مثال در مواقع بروز بحران‌ها و مشکلات اقتصادی، جامعه دیگر پذیرای پیام‌ها و توصیه‌های مسئولان نیست زیرا تجربیات پیشین نشان از خلف وعده‌های مسئولان دارد که منجر به متضرر شدن آنها به لحاظ اقتصادی شده است.

«حباب» دروغین یا حقیقی؟
نمونه این امر را بارها و بارها در اقتصاد ایران شاهد بوده ایم؛ در همه آن مواردی که مردم با تکیه به سخنان مسئولان مبنی بر «حباب» بودن قیمت‌ها اقدام به خرید احتیاجات خود نظیر مسکن، دلار، طلا و ... نکردند و در کمال ناباوری پس از گذشت مدت کوتاهی شاهد بروز افزایش قیمت‌هایی بسیار بالاتر از قبل بودند و حتی بسیاری از آنها دیگر نتوانستند از عهده خرید مایحتاج خود برآیند.
نتیجه اینکه بسیاری به باور اشتباه بودن «حباب» در حوزه‌های مختلف اقتصادی می‌رسند و حتی اگر در مواردی سخن مسئولان صحت نیز داشته باشد، تفاوتی در آنچه به لحاظ روانشناختی در جامعه شکل گرفته، ایجاد نخواهد شد.
سیاست پیش فروش سکه
شاید بتوان نمونه این عدم شفافیت‌ها را در سیاست توزیع سکه مشاهده کرد. درست پس از اعلام ارز تک نرخی، بانک مرکزی جهت کنترل قیمت سکه اقدام به پیش فروش سکه در شعب بانک ملی ایران کرد. این پیش فروش قرار بود در سررسیدهای سه‌ماهه تا دو ساله عرضه شود.
پیش فروش سکه تمام در سررسید سه ماهه یک میلیون و ۵۴۰ هزار تومان، شش ماهه یک میلیون و ۴۷۵ هزار تومان، ۹ ماهه یک میلیون و ۴۱۰ هزار تومان و یک ساله یک میلیون و ۳۵۰ هزار تومان در شعب بانک ملی ایران انجام می‌شد؛ همچنین قیمت سکه برای سررسید ۱۸ ماهه یک میلیون و ۲۴۵ هزار تومان و سررسید دو ساله یک میلیون و ۱۶۰ هزار تومان تعیین شده بود.

توقف پیش فروش یک ماهه سکه
این همه در حالی است که بانک مرکزی در اقدامی غیرقابل پیش بینی در هفته گذشته، دست به توقف پیش فروش یک ماهه سکه زد. در این راستا، ولی‌اله سیف حدود یک هفته قبل از این اتفاق اعلام کرده بود که قرار است پیش فروش با سررسید هفت مرحله‌ای انجام شود که به فاصله کوتاه ظاهرا بانک مرکزی از بخشی از سیاست خود منصرف شد و دست به توقف پیش فروش یک‌ماهه زد.
پس از واکنش‌ها نسبت به این اقدام، مدیر کل ریالی و نشر بانک مرکزی با اشاره به توقف طرح پیش‌فروش یک ماهه تصریح کرد: «یکی از موضوعات مهمی که در اجرای طرح پیش‌فروش سکه مطرح است، برنامه‌ریزی برای تولید سکه‌های پیش‌‌فروش شده با توجه به سررسیدهای مختلف می‌باشد. در این خصوص با توجه به شهرت سکه‌های تولیدی بانک مرکزی و اعتماد مردم به آن، حفظ کیفیت کار از لحاظ عیار دقیق، خلوص بالا و ضرب از یک‌سو و ایفای دقیق تعهدات ناشی از پیش فروش از سوی دیگر؛ مهم‌ترین دغدغه ‌و خط قرمز بانک مرکزی در تولید و توزیع سکه است. بر این مبنا با توجه به استقبالی که از پیش‌فروش با موعد یک ماهه شده است و محدودیت‌های خطوط تولید سکه طلا در ضرابخانه، پیش فروش با سررسید یک ماهه متوقف شد.»

پیش فروش سه ماهه سکه نیز متوقف شد!
حتی با پذیرفتن منطق مسئولان بانک مرکزی، باز هم انتظار نمی‌رفت که تنها به فاصله سه روز، پیش فروش سه ماهه سکه نیز متوقف شود! از روز گذشته، رسماً شعب بانک ملی از ثبت نام پیش‌فروش سه ماهه سکه خودداری کرده و علت را دستور بانک مرکزی اعلام کرده اند. این در حالی است که بانک مرکزی تنها پیش فروش یک ماهه سکه را تایید کرده بود ولی از ادامه پیش فروش سکه با سررسید‌های مختلف خبر داده بود.
‌بانک مرکزی از ماه‌های پایانی سال قبل با اتخاذ اقداماتی به منظور مدیریت نقدینگی و تنظیم بازار ارز به صورت کلی و خاصه ایجاد تعادل در عرضه و تقاضای سکه بهار آزادی در کشور، اقداماتی از جمله برگزاری حراج سکه طلا از طریق بانک کارگشایی و متعاقب آن ارائه طرح پیش‌فروش سکه بهار آزادی با سررسیدهای زمانی مختلف را انجام داد.
این بانک همزمان با اعلام سیاست ارز تک نرخی در بازار ارز از تصمیم خود برای افزایش زمان بندی پیش فروش سکه با قیمت‌های مختلف هم رو‌نمایی کرده و گفته بود با این سیاست قیمت سکه هم ارزان می‌شود. اما همزمان با اجرای این سیاست، در اولین گام حراج سکه را به صورت یکباره لغو کرد؛ هفته قبل هم پیش فروش یک ماه و امروز هم سه ماهه را لغو کرد. مشخص نیست در روزهای آینده پیش فروش سکه با سررسیدهای بالاتر چه سرنوشتی خواهند داشت! البته بانک ملی اعلام کرده تا اطلاع ثانوی این طرح در شعب این بانک برجاست.

کارآمدی تصمیمات دولت
اکنون با توجه به اینکه طی هفته گذشته و درست همان روزی که خبر متوقف شدن پیش فروش یک‌ماهه سکه اعلام شد، قیمت سکه در بازار بلافاصله با افزایش مواجه شد،‌ با درنظر گرفتن جمیع جهات و پرهیز از هرگونه غرض ورزی، بسیار بعید به نظر می‌رسد که اینگونه سیاست‌های بازدارنده چاره مناسبی برای رفع مشکلات موجود در اقتصاد کشور باشد. حتی برخی کارشناسان معتقدند که تک نرخی کردن ارز به شکل دستوری نیز دیری نخواهد پایید و احتمال بازگشت ارز دونرخی بسیار قریب‌الوقوع است. در همین پیوند، اسدالله عسگر اولادی؛ ریاست اتاق ایران و چین دو نرخی شدن ارز را پیش بینی کرد و گفت: «اعلام نرخ ارز به مبلغ ۴۲۰۰ تومان از نظر دولت، عدد مطلوبی است ولی چون نمی‌تواند تزریق لازم را برای مسافر یا دانشجو یا بیمار بکند، مسلما دو نرخ می‌شود. قبل از هرکاری باید آرامش داشته باشیم.»
حال در این شرایط، اگر با استفاده از ابزارهای مختلف و حتی متوسل شدن به استفاده از شیوه دستوری در اقتصاد، برای مدت کوتاهی بتوان قیمت ارز یا سکه را کنترل کرد، آیا این روال تا ابد قابل تداوم خواهد بود؟ بهتر نیست که با استفاده از نظر فعالان و کارشناسان اقتصادی خبره،‌ حداقل مانع رخ دادن بحران‌های احتمالی در آینده اقتصاد کشور باشیم؟


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:
آفتاب یزد از چاپ نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید در بخش روی خط آفتاب روزنامه چاپ می‌گردد.

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام